Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp
Sơn La được biết đến là vùng đất chứa đựng nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc về ẩm thực, phong tục tập quán, các di tích lịch sử văn hoá, trong đó lễ hội là một thành tố quan trọng cấu thành nên đặc trưng văn hoá các tộc người. Lễ hội đã trở thành một phần không thể thiếu, là món ăn tinh thần có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống của đồng bào các dân tộc nơi đây. Bởi vậy, nghiên cứu và giới thiệu về một số lễ hội mùa xuân tiêu biểu ở Sơn La có ý nghĩa thiết thực nhằm phát hiện những nét đặc trưng, riêng biệt của các dân tộc Sơn La; góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp đó; đồng thời góp phần quảng bá cho các lễ hội nhằm thu hút khách du lịch đến với Sơn La nói riêng và vùng Tây Bắc nói chung ngày càng nhiều hơn.
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 1 Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 1](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6191/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t-trang-1_mGaSAgnDCr.jpg)
Trang 1
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 2 Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 2](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6191/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t-trang-2_Jx0M7fNrcD.jpg)
Trang 2
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 3 Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 3](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6191/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t-trang-3_k26m5wyHUh.jpg)
Trang 3
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 4 Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 4](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6191/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t-trang-4_VAbcJ7ZRxs.jpg)
Trang 4
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 5 Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 5](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6191/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t-trang-5_1leNjJeFay.jpg)
Trang 5
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 6 Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 6](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6191/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t-trang-6_oNW9AK35xW.jpg)
Trang 6
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 7 Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 7](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6191/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t-trang-7_GwTiHOulo3.jpg)
Trang 7
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 8 Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 8](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6191/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t-trang-8_sGPOKO5GBV.jpg)
Trang 8
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 9 Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 9](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6191/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t-trang-9_lJP7MzXkZQ.jpg)
Trang 9
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 10 Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp trang 10](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6191/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t-trang-10_HUIXekcSkO.jpg)
Trang 10
Tải về để xem bản đầy đủ
Tóm tắt nội dung tài liệu: Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp
![Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp Phát triển du lịch văn hoá Sơn La qua lễ hội mùa xuân, thực trạng và giải pháp](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/thumb/2024/01/12/phat-trien-du-lich-van-hoa-son-la-qua-le-hoi-mua-xuan-thuc-t_95vS5KNcL2.jpg)
120 TẠP CHÍ KHOA HỌC Khoa học Xã hội, Số 7 (12/2016) tr 120 - 131 PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HOÁ SƠN LA QUA LỄ HỘI MÙA XUÂN, THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP Nguyễn Thị Huyền, An Thị Hồng Hoa Trung tâm Nghiên cứu văn hoá các dân tộc Tây Bắc, Trường Đại học Tây Bắc Tóm tắt: Bài báo đề cập đến phát triển du lịch văn hóa thông qua một số lễ hội mùa xuân của dân tộc Thái trên địa bàn tỉnh Sơn La: Lễ hội đền Nàng Han và đua thuyền truyền thống trên sông Đà huyện Quỳnh Nhai, lễ hội đền vua Lê Thái Tông, lễ hội Mùa hoa ban thành phố Sơn La, lễ hội Hết Chá tại Mộc Châu. Bài báo cũng phân tích thực trạng lễ hội hiện nay và đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch văn hóa trên địa bàn tỉnh Sơn La. Từ khoá: du lịch văn hoá, lễ hội truyền thống, các dân tộc Sơn La 1. Mở đầu Sơn La được biết đến là vùng đất chứa đựng nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc về ẩm thực, phong tục tập quán, các di tích lịch sử văn hoá, trong đó lễ hội là một thành tố quan trọng cấu thành nên đặc trưng văn hoá các tộc người. Lễ hội đã trở thành một phần không thể thiếu, là món ăn tinh thần có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống của đồng bào các dân tộc nơi đây. Bởi vậy, nghiên cứu và giới thiệu về một số lễ hội mùa xuân tiêu biểu ở Sơn La có ý nghĩa thiết thực nhằm phát hiện những nét đặc trưng, riêng biệt của các dân tộc Sơn La; góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp đó; đồng thời góp phần quảng bá cho các lễ hội nhằm thu hút khách du lịch đến với Sơn La nói riêng và vùng Tây Bắc nói chung ngày càng nhiều hơn. 2. Nội dung 2.1. Lễ hội và du lịch văn hoá 2.1.1. Du lịch văn hoá Hiện nay, du lịch có rất nhiều hình thức như du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch mạo hiểm, du lịch giáo dục, du lịch chữa bệnh trong đó du lịch văn hóa được xác định là loại hình phù hợp với nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Du lịch văn hóa được hiểu là “hình thức du lịch dựa vào bản sắc văn hóa dân tộc với sự tham gia của cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống” [3]. Du lịch văn hóa có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy nền kinh tế quốc dân phát triển; đồng thời mang lại nguồn lợi lớn cho cư dân, góp phần vào công cuộc xóa đói giảm nghèo của địa phương; cùng với đó, du lịch văn hóa còn nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết cộng đồng, quảng bá hình ảnh tươi đẹp của quê hương đất nước đến với du khách từ khắp mọi nơi. Với loại hình du lịch văn hóa, “tiềm năng phát triển chủ yếu dựa vào những sản phẩm văn hóa, những lễ hội truyền thống dân tộc, kể cả những phong tục tín ngưỡng để tạo ra sức hút đối với khách du lịch bản địa và từ khắp nơi trên thế giới” [3]. Như vậy, để phát Ngày nhận bài: 16/9/2016. Ngày nhận đăng: 25/12/2016 Liên lạc: Nguyễn Thị Huyền, e - mail: Nguyenhuyenth1990@gmail.com 121 triển được loại hình du lịch này yếu tố chính là phải dựa vào nguồn du lịch tự nhiên và sự đa dạng trong bản sắc văn hoá tộc người, trong đó lễ hội – nơi kết tinh các giá trị văn hoá, tinh thần từ ngàn xưa để lại của mỗi tộc người trở thành thành tố quan trọng nhất. 2.1.2. Lễ hội Lễ hội có thể hiểu là“hoạt động sinh hoạt văn hoá cộng đồng diễn ra trên địa bàn dân cư trong thời gian và không gian xác định nhằm nhắc lại một sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử hay một huyền thoại, đồng thời là dịp để hiểu biết cách ứng xử văn hoá của con người với thiên nhiên thần thánh và con người với xã hội” [3]. Lễ hội thường gồm 2 phần, phần lễ và phần hội. “Lễ là những nghi thức nhằm đánh dấu hoặc kỉ niệm một sự việc, sự kiện có ý nghĩa nào đó” [2], “Hội là cuộc vui tổ chức chung cho đông đảo người dự, theo phong tục hoặc nhân dịp đặc biệt” [2]. Như vậy có thể thấy, “lễ” và “hội” là hai yếu tố có “mối quan hệ tương hỗ tồn tại trong sự thống nhất” [1]. Trong một cuộc lễ với quy mô từ cấp làng bản trở lên bao giờ cũng phải có “phần hội”, đồng thời không có hội nào không kèm theo lễ. Lễ và hội luôn quyện vào nhau, bổ sung cho nhau, cùng phản ánh hiện thực của cuộc sống. Vì thế, có người gọi là “lễ hội” nhưng cũng có người gọi là “hội lễ” tuỳ thuộc vào từng loại lễ hội mà nhấn mạnh mặt này hay mặt kia. Trong thực tế, xã hội ngày càng phát triển, lễ hội càng đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hoá của cộng đồng, nhất là đối với khu vực miền núi nơi có đông thành phần dân tộc thiểu số sinh sống. Mỗi cộng đồng, mỗi tộc người đều có những lễ hội khác nhau về nội dung, phương thức, cách thức thể hiện song nét chung của các lễ hội đều nhằm thoả mãn các nhu cầu về đời sống văn hoá tinh thần không chỉ đối với bản thân các dân tộc khởi thuỷ của lễ hội mà còn có ý nghĩa đối với cả cộng đồng. Tham dự lễ hội, du khách sẽ cảm nhận được các sắc thái văn hoá khác nhau của mỗi dân tộc, mỗi vùng miền. 2.2. Một số lễ hội mùa xuân tiêu biểu của người Thái tỉnh Sơn La Sơn La là tỉnh miền núi nằm ở phía Tây Bắc của Tổ quốc, hiện có 12 dân ... sắc như hội Chọi trâu (bản Tong Tải xã Nà Bó huyện Mai Sơn), lễ hội Mợi của người Mường (xã Quang Huy huyện Phù Yên), lễ hội Mừng cơm mới (xã Ngọc Chiến huyện Mường La), song do đường sá đi lại khó khăn, hệ thống đường giao thông đã bị xuống cấp trầm trọng từ nhiều năm nay, đường nhiều ổ voi, ổ gà, vào những đợt thời tiết xấu (mưa gió, bão lũ, tố lốc) còn có thể bị sụt lở đất đá gây nhiều nguy hiểm trong việc đi lại. Chính vì thế, phần lớn lễ hội của các dân tộc thiểu số miền núi vẫn chưa thu hút được lượng khách từ nơi xa đến. Phương tiện vận chuyển khách du lịch cũng còn nhiều hạn chế. Do chưa được quan tâm, đầu tư để hướng hoạt động lễ hội vào mục đích phát triển du lịch nên chưa có hệ thống xe vận chuyển khách riêng biệt như các khu du lịch khác trong nước. Thậm chí, hệ thống xe khách, xe buýt di chuyển qua các địa điểm tổ chức lễ hội cũng không được đầu tư đồng bộ. Hiện nay, khách tham quan, du lịch muốn đến được các lễ hội, phần lớn đều phải tự chủ động về phương tiện đi lại (chủ yếu là xe máy). 2.3.4. Các sản phẩm du lịch Đối với các lễ hội lớn trên phạm vi cả nước, ở đó các sản phẩm về du lịch thường được tập trung đầu tư như đồ lưu niệm, các sản phẩm thủ công truyền thống, ẩm thực đặc trưng của các dân tộc, các vùng miền mang lại nguồn thu nhập lớn cho người dân cũng như chính quyền địa phương nơi đó. Đồng thời cũng chính các sản phẩm du lịch sẽ góp phần nâng cao thương hiệu và quảng bá rộng rãi lễ hội đến với nhân dân khắp mọi miền. Tuy nhiên, trên địa bàn Sơn La, ở hầu hết các lễ hội vấn đề đẩy mạnh giới thiệu, quảng bá và tiêu thụ các sản phẩm du lịch vẫn chưa được thực hiện. Du khách khi đến với lễ hội nào đó muốn mua một món quà lưu niệm cũng không hề đơn giản. 2.3.5. Công tác quảng bá, xúc tiến đầu tư du lịch và và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch Công tác quảng bá, xúc tiến đầu tư du lịch còn nhiều hạn chế, chưa quảng bá rộng rãi về vùng đất, con người, các lễ hội của các dân tộc trong tỉnh để thu hút khách du lịch. Hầu hết các lễ hội chỉ được tiến hành thông báo mang tính chất nội bộ. Độ phủ sóng của công tác tuyên truyền, quảng bá cho lễ hội chưa thực sự cao. Hình thức quảng bá chưa thực sự phong phú để tất cả mọi người có thể nắm bắt được thông tin về các lễ hội như thời gian, địa điểm tổ chức lễ hội, các hoạt động chính của lễ hội là gì.... Bên cạnh đó, do hoạt động du lịch văn hóa của tỉnh còn sơ khai nên đội ngũ lao động trong ngành này còn nhỏ, lực lượng lao động có chuyên môn cao chưa nhiều. Tại các điểm di tích, đặc biệt là các lễ hội văn hóa chưa có đội ngũ thuyết minh viên, hướng dẫn viên để phục vụ khách, hoặc nếu có cũng chỉ là hệ thống rất mỏng. Ví dụ, trên địa bàn thành phố Sơn La, mặc dù có khá nhiều các di tích lịch sử - văn hóa, lễ hội song hầu hết đều được thực hiện một cách tự phát, không có đội ngũ hướng dẫn viên thuyết minh chỉ dẫn cụ thể, bởi vậy ngay 128 chính bản thân người dân địa phương cũng không hiểu được các giá trị chứa đựng trong những hoạt động văn hóa đó. 2.3.6. Sự thay đổi nhận thức đối với các giá trị văn hoá truyền thống Dưới tác động của nền kinh tế thị trường và quá trình hội nhập, giao lưu văn hóa, nhiều lễ hội truyền thống của cộng đồng đang dần bị mai một, các yếu tố văn hóa ngoại lai đang dần thay thế các giá trị văn hóa truyền thống xưa kia bởi sự a dua học đòi, thiếu chọn lọc từ một bộ phận thế hệ trẻ. Do đó, công tác bảo tồn và phát huy các giá trị của lễ hội cần được tăng cường hơn nữa. Trong những năm gần đây tỉnh Sơn La đã sưu tầm, nghiên cứu, phục dựng được một số lễ hội truyền thống tiêu biểu của các dân tộc trong tỉnh như: lễ hội Xên bản xên mường của dân tộc Thái ở Sông Mã; lễ hội Xên lẩu nó của dân tộc Thái ở Thuận Châu; lễ hội “Cầu mùa” của dân tộc Khơ Mú ở Yên Châu; lễ hội “Pang a nụ ban” của dân tộc La Ha ở Mường La; lễ Lập tịnh của dân tộc Dao ở Mộc Châu; lễ hội Mợi của dân tộc Mường Phù Yên; lễ hội Tết Thanh Minh của dân tộc Dao Bắc Yên; lễ hội Đua thuyền các xã dọc sông Đà ở Bắc Yên, Quỳnh Nhai; lễ hội Tu su của dân tộc Mông ở Bắc Yên, Yên Châu Tuy nhiên, số lượng các lễ hội được chọn lựa và phục dựng vẫn còn quá ít so với kho tàng lễ hội khổng lồ hiện vẫn đang được đồng bào các dân tộc bảo lưu. 2.3.7. Việc lợi dụng lễ hội tổ chức các hoạt động phi pháp, gây ảnh hưởng đến đời sống văn hoá văn minh của cộng đồng Việc tổ chức lễ hội nhằm tạo điều kiện vui chơi, giải trí, thỏa mãn nhu cầu về văn hóa tinh thần cho nhân dân, song vẫn có một số đối tượng lợi dụng việc này để truyền bá những tư tưởng mê tín dị đoan, tụ tập uống rượu, đánh bạc, cá độ gây mất đoàn kết trong gia đình và trong cộng đồng làng bản. Từ đó gây ảnh hưởng xấu đến đời sống văn hóa của xã hội. 2.4. Giải pháp nhằm phát triển du lịch văn hoá trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn hiện nay 2.4.1. Ban hành hệ thống chính sách phát triển phù hợp Trước hết để phát triển ngành du lịch nói chung và du lịch văn hoá nói riêng, về phía các sở ban ngành, các cơ quan chức năng trong tỉnh cần phải có sự nhất quán trong công tác ban hành các chủ trương, chính sách, có đường hướng chỉ đạo, điều hành thực hiện cụ thể, tránh tình trạng mỗi cơ quan, mỗi địa phương làm một kiểu từ đó gây nên khó khăn và lãng phí về tiền của khi tổ chức các lễ hội mà không thu được hiệu quả như kế hoạch đề ra. Ngoài ra, các cơ quan ban ngành, đặc biệt là Sở Văn hóa – Thể thao – Du lịch tỉnh Sơn La cần có những chiến lược cụ thể trong từng giai đoạn nhằm đẩy mạnh phát triển ngành du lịch, đặc biệt là loại hình du lịch văn hóa. Thứ hai, hiện nay phần lớn các lễ hội chỉ tổ chức trong thời gian ngắn và cách xa nhau nên lượng du khách ở các tỉnh xa đến với Sơn La còn rất ít. Chính vì thế, các cơ quan chức năng của tỉnh cần nghiên cứu và có phương án tổ chức các lễ hội sao cho thích hợp để du khách có thể thực hiện được các chuyến đi dài ngày và tham dự được nhiều lễ hội, tham quan được nhiều di tích khác nhau. Ngoài ra, cần tăng cường đầu tư cho tài nguyên du lịch văn hóa, như: tu bổ các di tích lịch sử văn hóa, khảo sát và phục dựng thêm các lễ hội văn hóa truyền thống độc đáo của các dân tộc trên địa bàn tỉnh. 129 2.4.2. Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ du lịch Ngành du lịch tỉnh Sơn La hiện vẫn đang trong giai đoạn “manh nha”, vì thế muốn thu hút khách du lịch cần phải tăng cường đầu tư các điều kiện về cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kĩ thuật. Hệ thống đường sá cần được đầu tư sửa chữa, xây mới đảm bảo cho việc đi lại của du khách khi đến với lễ hội được thuận lợi và dễ dàng nhất. Bên cạnh đó, cần nâng cấp hệ thống nhà nghỉ, nhà hàng, khách sạn vốn có cả về quy mô và chất lượng phục vụ, đầu tư thêm các khách sạn cao cấp nhằm phục vụ khách hạng sang trong và ngoài nước. Đầu tư và đảm bảo cho hệ thống đường điện chiếu sáng và thông tin liên lạc được thông suốt tại các điểm du lịch. Mở thêm các cửa hàng bán đồ lưu niệm, các sản phẩm thủ công truyền thống của đồng bào các dân tộc như đồ mây tre đan, đồ trang sức bằng bạc, sản phẩm thổ cẩm 2.4.3. Đa dạng hoá các sản phẩm du lịch Sản phẩm du lịch là tổng thể các dịch vụ, hàng hoá nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch của du khách. Như vậy, sản phẩm du lịch thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau như dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống, dịch vụ vui chơi giải trí, đồ lưu niệm Sản phẩm du lịch có đóng góp quan trọng trong việc thu hút khách du lịch và kích thích khả năng chi tiêu của du khách từ đó tăng doanh thu của ngành du lịch. Văn hoá các tộc người Sơn La rất đa dạng bởi vậy cần tùy thuộc vào đặc điểm cụ thể của từng địa phương để chúng ta có hướng đầu tư phát triển các sản phẩm du lịch phù hợp, chẳng hạn như: Đối với dịch vụ lưu trú: bên cạnh hệ thống nhà nghỉ, khách sạn, việc tổ chức mô hình lưu trú tại nhà dân, ở nhà sàn cùng đồng bào cũng cần được thực hiện nhằm tạo nên sự thích thú, khơi gợi cảm giác muốn trải nghiệm của du khách. Đối với dịch vụ ăn uống: đồng bào các dân tộc Sơn La có nhiều nét ẩm thực độc đáo, mang đặc trưng của núi rừng Tây Bắc. Bởi vậy tại các điểm du lịch văn hoá, đồng bào có thể mở các cửa hàng ăn uống chuyên phục vụ các món ăn dân tộc đặc trưng như các món nướng (cá nướng, gà nướng), cơm lam, rượu cần của dân tộc Thái, món thắng cố của dân tộc Mông Đối với dịch vụ giải trí: cần tổ chức nhiều hơn các trò chơi dân gian mang đặc trưng của đồng bào các dân tộc như tung còn, tó má lẹ, bắn nỏ trong đó cần đặc biệt chú ý tạo điều kiện để du khách có thể cùng tham gia và trải nghiệm các trò chơi đó. Sự tham gia giữa du khách và người dân địa phương chính là hình thức quảng bá văn hoá thiết thực và hiệu quả nhất, góp phần gìn giữ và phát triển văn hoá của các dân tộc thiểu số trong tỉnh. Đối với dịch vụ sản xuất đồ lưu niệm: Cần khôi phục lại các làng nghề thủ công truyền thống, hình thành các cơ sở chuyên sản xuất và kinh doanh các mặt hàng quà lưu niệm. Đó có thể là các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, mây tre đan, trang phục truyền thống, đồ thổ cẩm, khăn Piêu nhằm kích thích nhu cầu chi tiêu của du khách, từ đó mang lại nguồn lợi cho chính người dân địa phương để cải thiện cuộc sống. 2.4.4. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực phát triển du lịch. Du lịch là xu hướng phát triển tất yếu của nền kinh tế. Vì thế, việc đào tạo nguồn nhân lực có chuyên môn, nghiệp vụ phục vụ cho ngành du lịch là việc làm cần thiết và có ý nghĩa thiết thực. Trước mắt phải có sự sàng lọc, phân công cụ thể lực lượng chuyên môn phục vụ 130 trong ngành du lịch; đồng thời cần phải tiến hành đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên, thuyết minh viên tại các điểm du lịch quan trọng của tỉnh; có chính sách đãi ngộ phù hợp nhằm thu hút các nhà khoa học và nhân tài góp sức vào công tác phát triển du lịch văn hoá của tỉnh. 2.4.5. Nâng cao ý thức người dân nhằm phát triển du lịch văn hoá bền vững Nhân dân chính là chủ thể của văn hoá, mỗi một tộc người Sơn La đều có những dặc trưng văn hoá khác nhau. Vì vậy, muốn phát triển du lịch văn hoá, trước hết cần phải nâng cao nhận thức của người dân. Đây là một vấn đề cấp bách bởi nếu nhận thức đúng về vấn đề du lịch, nhân dân sẽ tích cực tham gia bảo vệ các tài nguyên du lịch và phát triển du lịch. Cần tuyên truyền cho đồng bào thấy được những tiềm năng phát triển du lịch văn hoá trong địa bàn mình sinh sống, những kết quả đạt được trong quá trình thực hiện, bên cạnh đó cũng cần chỉ ra những khó khăn thử thách và những hướng đầu tư phát triển trong tương lai. Du lịch văn hoá phát triển dựa vào các bản sắc văn hoá thể hiện trong phong tục tập quán, lễ hội của cộng đồng dân cư được truyền thừa qua các thế hệ. Khách du lịch tìm đến du lịch văn hoá để thu thập thông tin, tìm hiểu và trải nghiệm những nền văn hoá khác nhau ở khắp mọi nơi. Chính vì thế chính quyền địa phương cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục để người dân địa phương tự nhận thức trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc mình để đảm bảo cho du lịch văn hoá phát triển bền vững. Bên cạnh đó cần đẩy mạnh việc xây dựng làng bản văn hoá, gia đình văn hoá, xây dựng lối sống văn minh trong cuộc sống hàng ngày cũng như trong giao tiếp với du khách. Tăng cường ý thức người dân trong vấn đề bảo vệ môi trường tự nhiên, không xả rác bừa bãi, ngăn chặn và xoá bỏ các tập tục lạc hậu, mê tín dị đoan vẫn còn tồn tại. 2.4.6. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá cho du lịch Cần phải áp dụng nhiều phương pháp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá cho du lịch địa phương. Ngoài việc đăng tải thông tin trên website của các đơn vị chủ quản, cần thực hiện thêm nhiều hình thức khác như phát tờ rơi, tổ chức hội nghị, hội thảo về các di tích lịch sử, văn hoá, các lễ hội có giá trị; xây dựng chuyên mục du lịch để giới thiệu về các di tích lịch sử văn hoá, lễ hội của địa phương trên sóng truyền hình; tăng cường mối liên kết với các đơn vị lữ hành của tỉnh bạn như Điện Biên, Lào Cai, Yên Bái nhằm thu hút khách du lịch theo tour khu vực; các đơn vị chức năng của tỉnh như Sở Văn hoá – Thông tin – Du lịch Sơn La, Trung tâm xúc tiến du lịch Sơn La cần thực hiện thêm nhiều chuyến khảo sát đánh giá, giới thiệu các tuyến du lịch mới trên địa bàn các huyện trong tỉnh Đẩy mạnh việc kêu gọi các tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí cùng phối hợp với cơ quan nhà nước và người dân địa phương tổ chức hiệu quả các lễ hội nhằm phát triển du lịch của tỉnh từ đó nâng cao nguồn doanh thu từ du lịch văn hoá. 2.4.7. Có cơ chế phân chia nguồn lợi công bằng, minh bạch Cần có cơ chế phối hợp tổ chức, quản lí và phân chia nguồn lợi rõ ràng, minh bạch giữa các bên tham gia gồm cơ quan chuyên môn nhà nước – nhà khoa học – các tổ chức đầu tư – người dân. Đây là nội dung quan trọng quyết định sự thành công của các mô hình du lịch. Du lịch văn hóa cần đảm bảo mối quan hệ cùng làm, cùng hưởng giữa các bên cùng tham gia 131 thực hiện, có như vậy mới thể duy trì được mô hình này một cách bền vững, thúc đẩy tính tích và tự giác của người dân trong công tác bảo vệ và phát triển du lịch mang tính bền vững. 3. Kết luận Sơn La là vùng đất có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch văn hoá. Không chỉ phong phú về các lễ hội truyền thống, nơi đây còn có rất nhiều các di tích lịch sử văn hoá, các danh thắng tự nhiên tươi đẹp, các phong tục tập quán độc đáo của đồng bào các dân tộc. Vì vậy, trong những năm tiếp theo, nếu tỉnh Sơn La đề ra được các định hướng phát triển phù hợp và thực hiện hiệu quả thì tin chắc du lịch văn hoá Sơn La sẽ góp phần không nhỏ vào việc cải thiện đời sống nhân dân địa phương, thúc đẩy nền kinh tế tỉnh nhà phát triển mạnh mẽ. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Hoàng Lương (2002), Lễ hội truyền thống của các dân tộc Việt Nam khu vực phía Bắc, Nxb ĐHQG Hà Nội. [2] Hoàng Phê (chủ biên) (1992), Từ điển Tiếng Việt, Trung tâm từ điển ngôn ngữ Hà Nội – Việt Nam. [3] Phạm Trọng Lê Nghĩa (2009), Bài giảng môn Tổng quan du lịch, Trường Cao đẳng nghề du lịch Vũng Tàu. [4] Sở Văn hoá, TT&DL Sơn La, Lễ hội Hết chá, trích trong Thông tin Khoa học chuyên đề số 3/2013, trang 16 – 22. DEVELOPING CULTURAL TOURISM IN SON LA PROVINCE VIA SPRING FESTIVALS - REALITY AND SOLUTIONS Nguyen Thi Huyen, An Thi Hong Hoa Tay Bac ethnic groups’culture research center - Tay Bac University Abstract. The article is about the development of cultural tourism in Son La province through several typical spring festivals of Thai ethnic people, namely Nang Han temple festival and traditional boat race in Da river in Quynh Nhai district, Le Thai Tong King’s temple festival, Ban flower festival in Son La city and Het Cha festival in Moc Chau district. The article also analyzes the current situations of organizing festivals and proposes some solutions to develop cultural tourism in Son La province. Keywords: cultural tourism, traditional festivals, ethnic groups in Son La, Keywords: cultural tourism, traditional festivals, ethnic groups in Son La,
File đính kèm:
phat_trien_du_lich_van_hoa_son_la_qua_le_hoi_mua_xuan_thuc_t.pdf