Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường
TÓM TẮT
Bài viết đưa ra cái nhìn chung về tình hình hợp xướng tại các trường phổ thông, có sự
so sánh đồng thời khẳng định giá trị, ý nghĩa của hợp xướng đối với việc giáo dục phẩm
chất của con người; đáp ứng nhu cầu xã hội ngày nay đồng thời hợp với xu thế phát triển
thế giới và tạo được sự hứng thú cho giáo viên cùng học sinh, nâng cao dân trí, hướng đạo
thị hiếu tốt cho thanh thiếu niên, góp phần tạo nguồn tài năng âm nhạc trẻ.
Từ khoá: nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường
ABSTRACT
The paper presents an overall view of the development of singing choir in the general
schools. By making comparison, the paper asserts the value and the significance of the
choir to the cause of human quality education, meeting the present social requirements,
matching with the current trend of the development of the world and creating the interest
for students and teachers, enhancing the people’ cultural standard, orientating the good
taste for the childhood, making a contribution to molding the young gifted musicians.
Keywords: choir in music education in general schools
![Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường trang 1 Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường trang 1](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/10/3859/nang-cao-hieu-qua-hat-hop-xuong-trong-hoc-duong-trang-1_7Rnd6xZYT0.jpg)
Trang 1
![Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường trang 2 Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường trang 2](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/10/3859/nang-cao-hieu-qua-hat-hop-xuong-trong-hoc-duong-trang-2_mJ9DXMHMLR.jpg)
Trang 2
![Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường trang 3 Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường trang 3](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/10/3859/nang-cao-hieu-qua-hat-hop-xuong-trong-hoc-duong-trang-3_CLapUeLsiA.jpg)
Trang 3
![Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường trang 4 Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường trang 4](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/10/3859/nang-cao-hieu-qua-hat-hop-xuong-trong-hoc-duong-trang-4_DMzko4T21S.jpg)
Trang 4
![Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường trang 5 Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường trang 5](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/10/3859/nang-cao-hieu-qua-hat-hop-xuong-trong-hoc-duong-trang-5_byyXTD5gPc.jpg)
Trang 5
Tóm tắt nội dung tài liệu: Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường
![Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường Nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/thumb/2022/01/09/nang-cao-hieu-qua-hat-hop-xuong-trong-hoc-duong_l7cU5f6Z5Y.jpg)
TAÏP CHÍ KHOA HOÏC ÑAÏI HOÏC SAØI GOØN Soá 25 - Thaùng 12/2014 NÂNG CAO HIỆU QUẢ HÁT HỢP XƯỚNG TRONG HỌC ĐƯỜNG NGUYỄN XUÂN CHIẾN(*) TÓM TẮT Bài viết đưa ra cái nhìn chung về tình hình hợp xướng tại các trường phổ thông, có sự so sánh đồng thời khẳng định giá trị, ý nghĩa của hợp xướng đối với việc giáo dục phẩm chất của con người; đáp ứng nhu cầu xã hội ngày nay đồng thời hợp với xu thế phát triển thế giới và tạo được sự hứng thú cho giáo viên cùng học sinh, nâng cao dân trí, hướng đạo thị hiếu tốt cho thanh thiếu niên, góp phần tạo nguồn tài năng âm nhạc trẻ. Từ khoá: nâng cao hiệu quả hát hợp xướng trong học đường ABSTRACT The paper presents an overall view of the development of singing choir in the general schools. By making comparison, the paper asserts the value and the significance of the choir to the cause of human quality education, meeting the present social requirements, matching with the current trend of the development of the world and creating the interest for students and teachers, enhancing the people’ cultural standard, orientating the good taste for the childhood, making a contribution to molding the young gifted musicians. Keywords: choir in music education in general schools 1. ĐẶT VẤN ĐỀ(*) thiện, mỹ” do sự ứng cảm trong tâm ta với Hợp xướng là một loại hình nghệ thuật sự hài hòa của âm nhạc” (Vũ Ngọc Pha, trình diễn bằng giọng hát, có nhiều bè, Doãn Chính: Triết học tập 1, Nxb Chính trị nhiều giọng. Qua tác phẩm hợp xướng có Quốc gia, 1993.Tr. 94). thể diễn tả những vấn đề lớn của xã hội. Theo Platon, nghệ thuật tác động trước Với đặc điểm là giọng hát hợp xướng có hết đến xúc cảm, kích thích hành vi con điều kiện dễ phổ cập và gần gũi với quần người. Nghệ thuật có thể góp phần xây chúng. Trong nhà trường học sinh tham gia dựng những phẩm chất tốt đẹp ở con người, hợp xướng không chỉ được nâng cao về tư có vai trò quan trọng trong giáo dục “trước tưởng, tình cảm, khiếu thẩm mĩ mà còn hết cần theo dõi những người sáng tạo ra được rèn luyện đức tính kỉ luật và đạo đức. huyền thoại, nếu tác phẩm tốt chúng ta cho Khổng Tử cho rằng, “nhạc, thi, thư phép, nếu không bác bỏ. Chúng ta khuyên cũng là phương tiện để giáo hoá con người những người giáo dục và những người mẹ góp phần ổn định và phát triển xã hội. kể cho trẻ nghe những tác phẩm huyền thoại Nhạc chính trực, trang nghiêm, hoà nhã có được cho phép, những tác phẩm có ích như tác dụng di dưỡng tính tình, cảm hóa lòng thế hình thành nên tâm hồn trẻ thơ nhanh người, hướng “tâm” người ta tới cái “chân, hơn cả sự lớn, sự cứng cáp của thân xác nhờ sự giúp đỡ của đôi tay (người mẹ)” (Platon, (*)ThS, Trường Đại học Sài Gòn 1999, II, 140, 377c). 120 C.Mác viết “Đối với nghệ thuật, người Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật ta biết rằng những thời kì hưng thịnh nhất thường xuyên được biểu diễn nhất, trong của nó hoàn toàn không tương ứng với sự chương trình biểu diễn âm nhạc có đơn ca, phát triển chung của xã hội, do đó cũng song ca, tốp ca, hợp ca trong đó hình không tương ứng với sự phát triển của cơ thức đơn ca thường được biểu diễn nhiều. sở vật chất của xã hội, cơ sở này dường Bản thân tôi đã trải qua gần 20 mươi như cấu thành cái xương sống của tổ chức năm hoạt động và biểu diễn hợp xướng và xã hội” (C.Mác và Ph.Ăngghen: Tuyển tập, 15 năm giảng dạy ở các trường văn hoá Nxb.Sự thật Hà Nội, 1981. Tr. 629). nghệ thuật; các trường sư phạm âm nhạc Nghệ thuật chân chính gắn bó với đời cũng như các trường phổ thông, tôi đã có sống hiện thực của nhân dân, là nhân tố dịp nghiên cứu, tìm hiểu, gặp trực tiếp các thúc đẩy mạnh mẽ tiến bộ xã hội thông qua giáo viên và học sinh, qua những lần đứng việc đáp ứng những nhu cầu thẩm mỹ của lớp ở trường sư phạm khi giảng môn chỉ con người. khi phản ánh thế giới trong các huy hợp xướng và kỹ thuật hát hợp xướng hình tượng chân thực và có giá trị thẩm mỹ thì hầu hết sinh viên rất hứng thú, nhất là cao, nghệ thuật đã tác động đến lí trí và những học viên về trường phổ thông giảng tình cảm của con người, kích thích tính tích dạy sau đó quay lại học tiếp lớp nâng cao cực của con người, xây dựng ở con người trình độ chuyên môn. Nhưng khi bàn về những hành vi đạo đức tốt đẹp. chương trình và biểu diễn thì vướng mắc 2. NỘI DUNG một số vấn đề sau: Hiện nay phong trào ca hát đã được Nhìn lại chương trình giảng dạy âm các cơ quan ban ngành quan tâm rất nhiều, nhạc trong trường phổ thông ở Việt Nam từ các chương trình thiếu nhi cho tới người bậc Mầm Non, cấp I, cấp II. Trong chương lớn được các đài truyền hình phát sóng liên trình giảng dạy âm nhạc ở trường phổ thông tục như: the voice kid, the voice, X factor, gần như không nói đến hợp xướng, chỉ nói tiếng hát hoa phượng đỏ, Việt Nam Idol, đến khái niệm hợp xướng trong chương Tuyệt đỉnh tranh tài, Sao mai điểm hẹn, trình cấp II vì vậy các em ít có điều kiện Bước nhảy hoàn vũ các hội thi tiếng hát tiếp xúc với nghệ thuật hát hợp xướng. măng non của HTV tổ chức, các hội thi Trong chương trình giảng dạy chúng ta có măng non, thiếu niên của các trung tâm sinh hoạt hợp xướng nhưng còn mang tính quận huyện, các trường Trung học phổ hình thức so với một số các nước ở Châu thông, THCS và Tiểu học đã thu hút đông Âu, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn đảo phụ huynh và các em học sinh hưởng Quốc thì việc giảng dạy hợp xướng của ứng tham gia rất nhiệt tình. Qua những chúng ta chưa thực sự phát huy thế mạnh chương trình trên, chúng ta đã phát hiện ra của loại hình nghệ thuật rất ưu việt này. nhiều tài năng từ những cuộc thi này. Chúng ta khảo sát thời gian biểu học tập Chương trình biểu diễn văn nghệ hiện dành cho giáo dục âm nhạc ở một số nước nay bao gồm ca, múa, kịch, thời trang. để có được mức độ so sánh khách quan: 121 Bảng phân bổ thời gian cho giáo dục Âm nhạc ở Hàn Quốc Thời gian phân bổ mỗi tuần Lớp Tiêu đề Cấp Số tiết /tuần (phút) 1-2 3 (40 phút) Cuộc sống vui tươi Tiểu học 3-6 3 (40 phút) Âm nhạc 7 2 (45 phút) Âm nhạc Trung học CS 8-9 1 (45 phút) Âm nhạc 10 1 (45 phút) Âm nhạc Trung học PT Học Âm nhạc ở Nhật Bản Lớp Số tiết học Âm nhạc/ năm Ghi chú 1 68 2 70 3 60 Tiểu học 1 tiết = 45 phút 4 60 5 50 6 50 7 45 Trung học 8 35 1 tiết = 50 phút cơ sở 9 35 Chương trình Giáo dục Âm nhạc ở Mỹ Cấp học Primary school Middle high school High school Lớp MG-4 (5) (5) 6-8 9-12 -Âm nhạc chuẩn biểu -Âm nhạc chuẩn biểu diễn (Performance- diễn (Performance- based music) based music) -Phát triển năng lực cá -Phát triển năng lực cá Âm nhạc chuẩn phổ nhân (Individual nhân (Individual Chương trình Giáo thông (General development) development) dục Âm nhạc Music) + Hợp xướng (Choir) + Hợp xướng (Choir) + Dàn nhạc cổ điển + Dàn nhạc cổ điển (Instrumental (Instrumental Ensemble) Ensemble) + Nhóm nhạc (Band) + Nhóm nhạc (Band) Thời gian tiết học 20-30 phút 30-45 phút 30-45 phút 122 Nhóm lớn, nhóm nhỏ, Nhóm lớn, nhóm nhỏ, Hình thức dạy học Nhóm lớn, nhóm nhỏ và cá nhân và cá nhân Phụ thuộc vào hình Phụ thuộc vào hình Số lượng học sinh 15-20 thức lớp thức lớp Số tiết Âm nhạc 4-5 tiết / tuần 4-5 tiết / tuần 4-5 tiết / tuần Điểm qua thời gian biểu học tập âm học Sài Gòn là những trường đào tạo hệ đại nhạc ở một số nước chúng ta thấy rằng: học sư phạm âm nhạc cho toàn phía nam - Thời lượng học tập âm nhạc ở độ tuổi cho tới nay đã đào tạo một đội ngũ giáo nhỏ luôn học với số tiết trung bình khoảng viên rất tốt. Trong chương trình các sinh 2 tiết trong 1 tuần và giảm dần ở những cấp viên được trang bị kiến thức về môn kỹ học sau nhưng học liên tục cho đến lớp 12 thuật hát tập thể, kỹ thuật hát hợp xướng, - Chúng ta nên tìm hiểu thêm về nội chỉ huy hợp xướng, phối hợp xướng, sáng dung giảng dạy môn âm nhạc để có cái tác. giúp cho giáo viên có thể tự chuyển nhìn tổng thể và toàn diện. Qua đó có thể soạn và biên soạn các ca khúc, hợp xướng rút ra những kinh nghiệm quý báu cho dạy để phục vụ cho nhu cầu công việc tập và học của chúng ta luyện và biểu diễn hợp xướng học đường. Vậy làm thế nào để chúng ta phát huy - Hàng năm, sở giáo dục có những tổng hiệu quả việc giảng dạy âm nhạc hợp kết về chương trình phát huy tính sáng tạo xướng trong trường phổ thông? để có những tác phẩm tốt bổ sung vào - Hiện nay chúng ta đã có chương chương trình giảng dạy. Việc thực hành có trình sách giáo khoa nhưng nội dung đã thể được tiến hành đa dạng và phong phú chuẩn chưa? Chỉ cần thay đổi một số bài ở không mang nặng hình thức, thể hiện từ phần phụ lục phù hợp cho chương trình những bài ca đơn giản, có tiết tấu sôi động, giảng dạy và ngoại khóa là đủ hay cần có hát có kết hợp với múa, vừa hát vừa làm sự bổ sung thường xuyên để cập nhật đời động tác, đóng các nhân vật trong tác sống biến động không ngừng? phẩm. hát các chủ đề về thiên nhiên, ca - Tăng cường việc thực hành để rèn ngợi tổ quốc, bạn bè, mái trường, gia đình luyện thẩm mỹ và đạo đức, tính kỉ luật Việc đưa giáo dục âm nhạc hợp xướng trong sinh hoạt tập thể, văn hóa ứng xử vào trong học đường không quá khó khăn trong giao lưu đồng thời cũng rất cần thiết, đáp ứng nhu Bác Hồ đã từng nói “đoàn kết, đoàn cầu xã hội ngày nay và hợp với xu thế phát kết, đại đoàn kết” từ mức độ hát tập thể triển thế giới, tạo được sự hứng thú cho giáo chúng ta bổ sung thêm hát hợp xướng vì viên và học sinh, nâng cao dân trí hướng đây cũng là xu thế tương lai khi chúng ta đạo thị hiếu tốt cho thanh thiếu niên, góp hội nhập cùng giáo dục với thế giới. phần tạo nguồn tài năng âm nhạc trẻ. - Với thuận lợi hiện nay của Việt Nam 3. KẾT LUẬN là dạy lớp tập thể rất đông vì thế tôi tin Những điểm ưu việt của hợp xướng là rằng khi đưa những tác phẩm hát hợp sức mạnh của một tập thể, vẻ đẹp của giọng xướng sẽ rất thuận lợi. hát nhiều bè Đặc trưng cơ bản của hợp - Nhạc viện TP.HCM và Trường Đại xướng là bằng giọng hát của cả một tập thể 123 với những cung bậc trầm bổng tạo nên cảm nghệ thuật, liên tưởng sáng tạo góp phần nhận đa chiều hàm xúc tình cảm sâu rộng phát triển trí tuệ, xây dựng ý thức tập thể phong phú cho khán thính giả và cho chính và tạo khả năng nhận thức tốt, giúp con những người tham dự hợp xướng. người ứng xử văn minh giao tiếp hoà đồng, Hợp xướng có thể nói lên được những rèn luyện văn hoá một cách toàn diện, phát tâm tư, nguyện vọng của con người khi sống triển khả năng nội tâm, rèn luyện sự quan trong một xã hội, đại diện cho sức mạnh sát tinh tế và giải quyết tình huống linh nhân dân, là tiếng nói thét lên sức mạnh. hoạt tạo tính đoàn kết, tuyên truyền, giáo Hợp xướng còn đóng một số vai trò rất dục truyền thống của đất nước, giáo dục quan trọng như: giáo dục thẩm mỹ âm học sinh biết sống và chia sẻ yêu thương. nhạc, thị hiếu âm nhạc, đánh thức xúc cảm TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Đoàn Phi (2005), Chỉ huy dàn dựng hát tập thể, Nxb Đại học Sư phạm. 2. Đoàn Phi (2007), Chỉ huy dàn dựng Hợp xướng, Nxb Đại học Sư phạm. 3. F.A.Gievecto (1968), Phối khí, Hội nhạc sĩ Việt Nam dịch. 4. Hồ Ngọc Khải (2013), So sánh Chương trình Giáo dục Âm nhạc của Việt Nam và Hoa Kỳ, website giáo dục âm nhạc Việt Nam. 5. I.ievukhin (1967), Kỹ thuật chỉ huy, Nxb Leningrad. 6. Lê Anh Tuấn (2011), Giáo dục Âm nhạc ở một số nước trên thế giới, website giáo dục âm nhạc Việt Nam. 7. Minh Cầm (1982), Chỉ huy và biểu diễn hợp xướng, Vụ Đào Tạo – Bộ Văn hóa và Thông tin Hà Nội. 8. Minh Cầm (2008), Tập bài giảng phối hợp xướng. 9. Ngô Thị Nam (2004), Hát nhạc, Nxb Đại học Sư phạm. 10. Nguyễn Thị Nhung (2005), Hình thức, thể loại âm nhạc, Nxb Đại học Sư phạm. 11. Nguyễn Thị Thanh Thùy (2012), Quan niệm về giáo dục con người của Platon trong tác phẩm nền cộng hòa, Tạp chí khoa học xã hội số 06 Viện khoa học xã hội Việt Nam. 12. Vũ Ngọc Pha, Doãn Chính (1993), Triết học tập 1, Nxb Chính trị Quốc gia. 13. Vũ Tự Lân, Lê Thế Hào (1998), Phương pháp hát và chỉ huy dàn dựng hát tập thể, Nxb Giáo dục. *Ngày nhận bài: 25/6/2014. Biên tập xong: 1/12/2014. Duyệt đăng: 6/12/2014 124
File đính kèm:
nang_cao_hieu_qua_hat_hop_xuong_trong_hoc_duong.pdf