Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động
Có nhiều hình thức để giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe
(DD-SK) cho trẻ mầm non như: hoạt động học có chủ
đích, hoạt động ngoài trời, các trò chơi khác nhau.; trong
đó, trò chơi là phương tiện mang lại hiệu quả hơn cả bởi lẽ
hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo là hoạt động vui chơi.
Thông qua chơi các trò chơi khác nhau, giáo viên mầm
non (GVMN) có thể dạy trẻ học hiệu quả. Ở trường mầm
non có nhiều loại trò chơi như: trò chơi học tập, trò chơi
xây dựng, trò chơi vận động (TCVĐ). Mỗi loại trò chơi
có nội dung, tính chất khác nhau song đều có thể trở thành
phương tiện để giáo dục trẻ rất hiệu quả. Trong các loại trò
chơi đó, trẻ yêu thích nhất là TCVĐ bởi đây là loại trò chơi
trẻ luôn được hoạt động, chạy nhảy, hát ca, nô đùa thoải
mái, vui vẻ. Chính vì vậy, ở các trường mầm non, giáo
viên (GV) luôn sử dụng TCVĐ một cách triệt để nhằm
giáo dục phát triển vận động mà còn để rèn luyện, củng cố
kiến thức kĩ năng cho trẻ, trong đó có giáo dục DD-SK
Bài viết trình bày một số biện pháp giáo dục DD-SK
cho trẻ mẫu giáo thông qua TCVĐ như: sưu tầm, lựa
chọn các TCVĐ theo các chủ đề; lựa chọn các phương
tiện, đồ dùng trực quan.
![Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động trang 1 Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động trang 1](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/10/5261/mot-so-bien-phap-giao-duc-dinh-duong-suc-khoe-cho-tre-mau-gi-trang-1_oxGbPiJqtn.jpg)
Trang 1
![Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động trang 2 Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động trang 2](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/10/5261/mot-so-bien-phap-giao-duc-dinh-duong-suc-khoe-cho-tre-mau-gi-trang-2_5YpzOL6TvV.jpg)
Trang 2
![Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động trang 3 Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động trang 3](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/10/5261/mot-so-bien-phap-giao-duc-dinh-duong-suc-khoe-cho-tre-mau-gi-trang-3_NaQkfSP3zO.jpg)
Trang 3
![Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động trang 4 Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động trang 4](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/10/5261/mot-so-bien-phap-giao-duc-dinh-duong-suc-khoe-cho-tre-mau-gi-trang-4_uCJGttNDjK.jpg)
Trang 4
![Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động trang 5 Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động trang 5](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/10/5261/mot-so-bien-phap-giao-duc-dinh-duong-suc-khoe-cho-tre-mau-gi-trang-5_Fmy2AUmk06.jpg)
Trang 5
Tóm tắt nội dung tài liệu: Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động
![Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - Sức khoẻ cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/thumb/2022/01/10/mot-so-bien-phap-giao-duc-dinh-duong-suc-khoe-cho-tre-mau-gi_5n678gjxvD.jpg)
VJE Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 2 tháng 5/2018, tr 133-137 133 MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC DINH DƯỠNG - SỨC KHOẺ CHO TRẺ MẪU GIÁO THÔNG QUA TRÒ CHƠI VẬN ĐỘNG Phạm Thị Thu Thuỷ - Trường Đại học Tân Trào Lê Thị Hồng Nhung - Trường Cao đẳng Sư phạm Hưng Yên Ngày nhận bài: 04/04/2018; ngày sửa chữa: 08/05/2018; ngày duyệt đăng: 21/05/2018. Abstract: Nutrition and health education is an important goal of early childhood education because this is the stage which mobility abilities of children such as walking, standing, running and dancing are improved. There are many measures to educate nutrition and health for preschool children, including action games. Action games help children to improve their physical and mental health, intelligence and creativity. This article presents some measures to educate nutrition and health for pre-school children through action games. Keywords: Preschool children, nutrition and health education, action games, preschool. 1. Mở đầu Có nhiều hình thức để giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe (DD-SK) cho trẻ mầm non như: hoạt động học có chủ đích, hoạt động ngoài trời, các trò chơi khác nhau...; trong đó, trò chơi là phương tiện mang lại hiệu quả hơn cả bởi lẽ hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo là hoạt động vui chơi. Thông qua chơi các trò chơi khác nhau, giáo viên mầm non (GVMN) có thể dạy trẻ học hiệu quả. Ở trường mầm non có nhiều loại trò chơi như: trò chơi học tập, trò chơi xây dựng, trò chơi vận động (TCVĐ)... Mỗi loại trò chơi có nội dung, tính chất khác nhau song đều có thể trở thành phương tiện để giáo dục trẻ rất hiệu quả. Trong các loại trò chơi đó, trẻ yêu thích nhất là TCVĐ bởi đây là loại trò chơi trẻ luôn được hoạt động, chạy nhảy, hát ca, nô đùa thoải mái, vui vẻ. Chính vì vậy, ở các trường mầm non, giáo viên (GV) luôn sử dụng TCVĐ một cách triệt để nhằm giáo dục phát triển vận động mà còn để rèn luyện, củng cố kiến thức kĩ năng cho trẻ, trong đó có giáo dục DD-SK Bài viết trình bày một số biện pháp giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo thông qua TCVĐ như: sưu tầm, lựa chọn các TCVĐ theo các chủ đề; lựa chọn các phương tiện, đồ dùng trực quan... 2. Nội dung nghiên cứu 2.1. Một số vấn đề lí luận về giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe cho trẻ mẫu giáo Giáo dục DD-SK có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển trí tuệ và thể chất của trẻ và góp phần quan trọng vào việc thực hiện các nhiệm vụ giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ và giáo dục lao động cho trẻ. Việc giáo dục DD-SK cho trẻ ngay từ độ tuổi mẫu giáo còn tạo ra sự liên thông về giáo dục DD-SK ở các lứa tuổi tiếp theo. Đó là cơ sở, tiền đề để xây dựng nên những con người có đầy đủ sức khỏe, trí tuệ và năng lực để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Những cơ sở lí luận của giáo dục DD-SK cho trẻ mầm non gồm: - Trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo nói riêng có đặc điểm tâm, sinh lí riêng như: các thao tác tư duy chưa được hình thành một cách rõ nét, trẻ chưa thể lĩnh hội được tri thức khoa học theo môn riêng biệt mà chỉ có thể tiếp nhận tri thức và kĩ năng theo hướng tích hợp chủ đề. Hệ thống chủ đề được thực hiện theo mục tiêu phát triển toàn diện của trẻ về thể lực, ngôn ngữ, tình cảm, thẩm mĩ, xã hội. - Căn cứ vào quan điểm sư phạm tích hợp theo chủ đề. Việc tích hợp nội dung chăm sóc giáo dục theo chủ đề xuất phát từ nhu cầu của trẻ gắn liền với cuộc sống, với thiên nhiên và môi trường gần gũi với chúng. Điều đó thể hiện ở hai hướng: Tích hợp nội dung dạy trẻ theo các lĩnh vực gần nhau; lồng ghép các con đường chuyển tải các nội dung giáo dục đa dạng trong từng chủ đề. Giáo dục DD- SK cần được hòa quyện, lồng ghép, đan cài với các lĩnh vực khác trong cuộc sống. Nội dung giáo dục DD-SK cho trẻ mầm non không phải đưa đến cho trẻ qua các giờ học chuyên biệt mà cần lồng ghép, tích hợp vào các hoạt động khác: hoạt động chơi ở các góc, hoạt động học có chủ đích, hoạt động ngoài trời... Từ đó, GV hình thành cho trẻ nhận thức, thái độ và hành động đúng đắn về vấn đề DD-SK, từng bước giúp trẻ có được những hiểu biết đúng đắn về DD-SK; rèn cho trẻ những kĩ năng, thói quen tốt trong ăn uống, đồng thời hình thành ở trẻ thái độ tự giác, tích cực đối với vấn đề ăn uống và sức khỏe cho bản thân. 2.2. Cơ sở thực tiễn Chúng tôi tiến hành khảo sát 58 GV dạy mẫu giáo tại các trường MN thuộc tỉnh Tuyên Quang (Mầm non Tân Trào, Xuân Vân) và TP. Hưng Yên (Hồng Châu, Ban Mai Xanh) từ tháng 1-3/2018, bằng nhiều phương pháp nghiên cứu như: Điều tra bằng bảng hỏi, xử lí số liệu. VJE Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 2 tháng 5/2018, tr 133-137 134 2.2.1. Nhận thức của các giáo viên dạy mẫu giáo về việc giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động - Tầm quan trọng của giáo dục DD-SK đối với trẻ mẫu giáo: 100% số GV được hỏi đều cho rằng: cần thiết phải giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo và sử dụng TCVĐ để tích hợp, lồng ghép nội dung này là điều ... dinh dưỡng - sức khỏe cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động 2.3.1. Cơ sở định hướng của việc đề xuất các biện pháp giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động * Mục tiêu giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo VJE Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 2 tháng 5/2018, tr 133-137 135 Giáo dục DD-SK là một trong những mục tiêu căn bản của giáo dục mầm non nói chung, giáo dục mẫu giáo nói riêng. Mục tiêu giáo dục DD-SK cho trẻ là: - Giúp trẻ có khả năng nhận biết, phân biệt được các nhóm thực phẩm và một số cách chế biến món ăn đơn giản. - Giúp trẻ có ý thức ăn uống đầy đủ và hợp lí, biết một số lợi ích của ăn uống và tác dụng của luyện tập đối với sức khỏe. - Biết cách bảo vệ, chăm sóc các bộ phận cơ thể, các giác quan và sức khỏe cho bản thân. - Có nền nếp, thói quen, hành vi tốt, chăm sóc bảo vệ sức khỏe khi ăn, ngủ, vui chơi, tự phục vụ, giữ gìn vệ sinh. - Có khả năng nhận biết và tránh nguy hiểm, bảo vệ an toàn cho bản thân. * Quan điểm tiếp cận hoạt động Dưới góc độ triết học, “hoạt động là quan hệ biện chứng của chủ thể và khách thể. Trong quan hệ đó, chủ thể là con người, khách thể là hiện thực khách quan. Ở góc độ này, hoạt động được xem là quá trình mà trong đó có sự chuyển hóa lẫn nhau giữa hai cực “Chủ thể - khách thể” [1; tr 42]. Dưới góc độ sinh học, “hoạt động là sự tiêu hao năng lượng thần kinh và bắp thịt của con người khi tác động vào hiện thực khách quan nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất và tinh thần của con người” [1; tr 43]. Dưới góc độ tâm lí học, xuất phát từ quan điểm cho rằng cuộc sống của con người là chuỗi những hoạt động, giao tiếp kế tiếp nhau, đan xen vào nhau, hoạt động được hiểu là phương thức tồn tại của con người trong thế giới. “Hoạt động là mối quan hệ tác động qua lại giữa con người (chủ thể) và thế giới (khách thể) để tạo ra sản phẩm cả về phía thế giới và cả về phía con người” [1; tr 43]. Hoạt động bao giờ cũng có đối tượng. Đối tượng có thể là sự vật, hiện tượng, quan hệ, có thể là một cá nhân, một nhóm người, cũng có thể là tri thức, kĩ năng,... TCVĐ là một hoạt động giáo dục ở trường mầm non, là phương tiện để giáo dục toàn diện cho trẻ, trong đó có giáo dục DD-SK. Đối tượng của TCVĐ là: mối quan hệ giữa GV và trẻ, giữa trẻ với trẻ; cách thức sử dụng những đồ dùng, vật liệu trong khi chơi; sự hiểu biết về các thao tác chơi, nội dung trò chơi... Chính các đối tượng đó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của các trò chơi cũng như việc giáo dục DD-SK thông qua trò chơi. Trẻ mẫu giáo rất yêu thích TCVĐ và thông qua TCVĐ, GV có thể tích hợp nhiều nội dung giáo dục khác nhau, trong đó có giáo dục DD-SK. Để tổ chức TCVĐ có lồng ghép nội dung giáo dục DD-SK cho trẻ, mỗi GV cần có những biện pháp khác nhau giúp trẻ tích cực, hứng thú như: thay đổi nội dung, chọn lựa các trò chơi cho phù hợp; phương tiện, đồ dùng phong phú, hợp lí với mỗi trò chơi; lập kế hoạch cụ thể các trò chơi cho phù hợp theo từng chủ đề;... * Quan điểm tích hợp trong giáo dục mầm non Trong giáo dục mầm non hiện nay, quan điểm tích hợp thể hiện rất rõ nét bởi đối tượng của GDMN là trẻ từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi, sự phát triển tâm, sinh lí của trẻ mới ở giai đoạn đầu tiên của đời người, các chức năng tâm, sinh lí còn chưa phân hóa rõ rệt, chúng còn đang “hòa quyện” vào nhau, trẻ chưa hình thành được các thao tác phân tích để có thể lĩnh hội các kiến thức, kĩ năng chuyên biệt mà trẻ có thể nhận thức sự vật hiện tượng của thế giới xung quanh trong tính toàn vẹn của chúng. Do đó, việc chăm sóc - giáo dục trẻ cần được tiến hành theo quan điểm tích hợp. Đó là con đường hiệu quả nhất cho sự phát triển của trẻ mầm non. Bởi theo quan điểm tích hợp, các kiến thức, kĩ năng sẽ được “hòa quyện”, “đan cài” vào nhau theo các chủ đề gần gũi, quen thuộc, giúp trẻ học mà như đang hoạt động vui vẻ trong chính cuộc sống thực vậy. 2.3.2 Một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động * Sưu tầm, lựa chọn các TCVĐ phù hợp để giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo theo các chủ đề giáo dục - Mục đích: Nhằm tạo ra một “ngân hàng TCVĐ” phong phú với nhiều trò chơi khác nhau để giáo dục DD- SK cho trẻ mẫu giáo phù hợp với các chủ đề giáo dục ở trường mầm non. - Ý nghĩa: + GV dễ dàng lựa chọn các TCVĐ phù hợp với các chủ đề giáo dục để tích hợp nội dung giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo. + Trẻ hào hứng, vui thích hơn khi được chơi nhiều trò chơi khác nhau. - Tiến hành: + Thống kê tất cả những TCVĐ trong chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo. + Tìm kiếm, sưu tầm các TCVĐ khác nhau nhưng vẫn phù hợp với trẻ mẫu giáo. + Lựa chọn các TCVĐ để tích hợp nội dung giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo cho phù hợp với mỗi chủ đề. + Lập kế hoạch các TCVĐ nhằm giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo theo các chủ đề. * Lập kế hoạch tổng thể và cụ thể mỗi TCVĐ để giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo - Mục đích: Giúp GV có cái nhìn tổng thể về TCVĐ có tích hợp nội dung giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo trong một thời gian dài (năm học, chủ đề lớn). Từ đó, GV chủ động lập kế hoạch cụ thể các hoạt động theo từng chủ đề nhánh, ngày và tổ chức cho trẻ chơi TCVĐ để giáo dục DD-SK cho trẻ. VJE Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 2 tháng 5/2018, tr 133-137 136 - Ý nghĩa: GV chủ động hơn trong quá trình tổ chức cho trẻ mẫu giáo chơi TCVĐ nhằm giáo dục DD-SK cho trẻ. - Tiến hành: + Lập kế hoạch tổng thể các TCVĐ nói chung, TCVĐ nhằm giáo DD-SK cho trẻ mẫu giáo theo năm học, phân bố cho các chủ đề lớn trong chương trình giáo dục mẫu giáo. + Lập kế hoạch chi tiết các TCVĐ nhằm giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo theo từng chủ đề nhánh. + Lập kế hoạch tổ chức các TCVĐ nhằm giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo theo từng hoạt động trong ngày. Dựa vào các TCVĐ trong chương trình giáo dục mẫu giáo và “ngân hàng TCVĐ” GV đã sưu tầm, sáng tạo, lựa chọn và lập kế hoạch tổ chức các TCVĐ có tích hợp nội dung giáo dục DD-SK phù hợp với các chủ đề giáo dục trẻ mẫu giáo. Tùy vào mỗi trò chơi, mỗi hoạt động, mỗi chủ đề, GV lập kế hoạch các TCVĐ có tích hợp nội dung giáo dục DD-SK một cách cụ thể để khi tổ chức cho trẻ sẽ đạt hiệu quả cao nhất. * Lựa chọn các phương tiện, đồ dùng trực quan phù hợp với mỗi TCVĐ để giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo - Mục đích: Gây hứng thú, tạo niềm tin cho trẻ trong quá trình chơi TCVĐ. - Ý nghĩa: Kích thích tính tích cực, chủ động của trẻ; giúp trẻ không cảm thấy nhàm chán trong quá trình chơi. - Tiến hành: Căn cứ vào từng trò chơi, từng chủ đề, GV lựa chọn các phương tiện, đồ dùng trực quan phù hợp để tạo cảm giác thích thú, tích cực hoạt động cho trẻ. Có thể sử dụng những bản nhạc cho từng lần chơi; những dụng cụ: dây, gậy, vòng,... để trẻ thực hiện vận động của các trò chơi hay những đồ chơi: hộp quà, quả nhựa, lô tô,... làm yêu cầu của nội dung giáo dục DD-SK cho trẻ. Khi tổ chức cho trẻ chơi TCVĐ cần có yếu tố âm nhạc, GV nên chú ý đến các chủ đề giáo dục để chọn những bài hát, bản nhạc phù hợp làm hiệu lệnh cho trẻ tham gia vào trò chơi hào hứng hơn. Thường xuyên thay đổi các phương tiện bổ trợ cho các trò chơi, chẳng hạn: đều là yêu cầu bật liên tục có thể là bật qua vòng hay gậy, dây...; đều là chạy đến đích nào đó có thể là nhà hoặc bến xe, khu vườn,... * Thường xuyên thay đổi nội dung, yêu cầu của mỗi trò chơi - Mục đích: Gây hứng thú, tạo điều kiện cho trẻ chơi nhiều lần mà không thấy chán nản, mệt mỏi. - Ý nghĩa: Kích thích trẻ tự tin hơn, hào hứng hơn khi tham gia các TCVĐ có tích hợp nội dung giáo dục DD-SK. - Tiến hành: + Lựa chọn những TCVĐ phù hợp theo các chủ đề giáo dục trẻ để tích hợp nội dung giáo dục DD-SK; + Lập kế hoạch và tổ chức TCVĐ có tích hợp nội dung giáo dục DD-SK cho trẻ. Chú ý thay đổi nội dung, yêu cầu chơi cho phù hợp với mỗi lần chơi, mỗi trò chơi,... * Tạo ra nhiều hình thức động viên, khích lệ trẻ tham gia TCVĐ để giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo - Mục đích: Nhằm khơi dậy ở trẻ sự tự tin, mạnh dạn trong quá trình tham gia trò chơi, chơi một cách tích cực, tự giác hơn. - Ý nghĩa: Kích thích sự hào hứng, tích cực của trẻ trong quá trình tham gia trò chơi. - Tiến hành: GV có nhiều hình thức động viên, khích lệ trẻ trong quá trình trẻ chơi TCVĐ như: lời nhận xét, khuyến khích; phần thưởng khi đội nào chiến thắng... Tùy vào mỗi trò chơi, thời điểm của trò chơi của trẻ, GV tạo ra những hình thức khích lệ khác nhau. Chẳng hạn, khi trẻ chơi chưa tốt, GV có thể đưa ra những lời động viên, khích lệ để trẻ cố gắng hơn hoàn thành nhiệm vụ chơi của mình như: “Chúng mình hãy cố lên nhé!”, “Đội của các con rất giỏi!”, “Cô tin, con sẽ làm rất tốt!”, “Chúc mừng đội của con!”... Nhưng khi trẻ đã hoàn thành tốt trò chơi thì ngoài những tràng pháo tay khích lệ, GV nên tạo ra những phần thưởng để khích lệ trẻ. Những phần thưởng cũng nên thay đổi để trẻ thấy thích thú mà tích cực hơn trong các trò chơi. Ví dụ: khi thì tặng cho trẻ những hộp quà với nhiều màu sắc khác nhau; khi lại là những bông hoa hay những cái nơ, những dải lụa màu,... * Đánh giá TCVĐ có tích hợp nội dung giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo - Mục đích: Giúp GV nhìn nhận một cách toàn diện khả năng của trẻ trong lớp khi chơi TCVĐ có tích hợp nội dung giáo dục DD-SK. Từ đó, lập kế hoạch và tổ chức những trò chơi sau ngày càng hiệu quả hơn. - Ý nghĩa: Tạo điều kiện để GV phát huy những mặt ưu điểm của trẻ đồng thời khắc phục cho trẻ những điểm còn hạn chế trong quá trình tham gia trò chơi. Hơn nữa, GV sẽ “điều hòa” được hoạt động chơi của trẻ, làm tích cực hóa hoạt động của trẻ nhiều hơn. - Tiến hành: Có nhiều cách đánh giá trẻ: + Đánh giá thông qua hiệu quả hoạt động của trẻ trong các TCVĐ có tích hợp nội dung giáo dục DD-SK: GV cần đưa ra các tiêu chí đánh giá cụ thể như: thực hiện nhiệm vụ chơi, kĩ năng chơi, thái độ với các trò chơi, bạn chơi... làm căn cứ để đánh giá trẻ. + Đánh giá sau mỗi hoạt động chơi của trẻ: GV đưa ra những lời khích lệ, nhận xét, đánh giá những ưu, nhược điểm của trẻ trong trò chơi; nhắc nhở, dặn dò trẻ để tạo hứng thú cho trẻ với những lần chơi sau. VJE Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 2 tháng 5/2018, tr 133-137 137 * Phối hợp các biện pháp giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo thông qua TCVĐ Các biện pháp nêu trên có quan hệ mật thiết với nhau, bổ sung cho nhau. Trong quá trình tổ chức TCVĐ có tích hợp nội dung DD-SK, đòi hỏi các GVMN cần vận dụng các biện pháp một cách khéo léo, linh hoạt. Chỉ trên cơ sở thống nhất, phối kết hợp sử dụng các biện pháp với nhau thì mới có tác dụng hỗ trợ, bổ sung cho nhau, mang lại hiệu quả cao nhất của từng biện pháp cũng như của cả quá trình giáo dục DD-SK cho trẻ. Để tổ chức tốt các TCVĐ tích hợp nội dung giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo thì GVMN phải lựa chọn, sưu tầm những TCVĐ phù hợp theo các chủ đề giáo dục của chương trình giáo dục mầm non và lập kế hoạch tổng thể các trò chơi cho cả năm học cũng như cụ thể cho từng hoạt động. Muốn mang lại hứng thú, hào hứng cho trẻ với mỗi trò chơi thì GV phải biết cách lựa chọn các phương tiện, đồ dùng trực quan phù hợp với mỗi trò chơi; thường xuyên thay đổi nội dung, yêu cầu của mỗi trò chơi; đồng thời phải tạo ra nhiều hình thức động viên, khích lệ trẻ tham gia TCVĐ để giáo dục DD-SK. Động viên, khích lệ cùng những lời nhận xét, đánh giá của GV giúp cho trẻ biết mình đã làm thế nào, mình cần cố gắng thế nào? Lời nhận xét, đánh giá của GV dù rất đơn giản, nhẹ nhàng nhưng cũng đủ làm trẻ thấy mình đã được ghi nhận hay sẽ phải cố gắng hơn nữa. 2.4. Các điều kiện sư phạm của việc sử dụng biện pháp giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi vận động Để sử dụng tốt các biện pháp giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo thông qua TCVĐ cần phải có các điều kiện sư phạm như sau: 2.4.1. Về phía giáo viên GVMN là những người trực tiếp triển khai các biện pháp giáo dục DD-SK cho trẻ thông qua các trò chơi khác nhau, trong đó có TCVĐ. Vì vậy, để giúp hoạt động này đạt kết quả tốt, GV cần đáp ứng một số điều kiện sau: - Nắm chắc kế hoạch hoạt động chung của lớp và đặc điểm của trẻ để chủ động lựa chọn các TCVĐ có tích hợp nội dung giáo dục DD-SK phù hợp. - Có trình độ và khả năng chuyên môn tốt, đáp ứng được yêu cầu chăm sóc giáo dục trẻ, linh hoạt, sáng tạo trong việc tổ chức cho trẻ chơi các TCVĐ khác nhau có tích hợp nội dung giáo dục DD-SK. Luôn biết cách tạo điều kiện, cơ hội cho trẻ tham gia trò chơi, khích lệ trẻ hào hứng với các trò chơi. 2.4.2. Về phía trẻ mẫu giáo Trẻ mẫu giáo là “chủ thể” của hoạt động lĩnh hội kiến thức, kĩ năng mà GV truyền đạt. Vì vậy, khi tham gia TCVĐ, trẻ phải tích cực, chủ động để thực hiện tốt nhiệm vụ chơi, kĩ năng chơi, hào hứng khám phá những điều mới lạ trong các trò chơi. 2.4.3. Về môi trường giáo dục Môi trường giáo dục được ví như “người GV thứ hai”. Trong quá trình tổ chức TCVĐ để giáo dục DD-SK cho trẻ mẫu giáo cũng rất cần có môi trường “chơi” thật hấp dẫn với trẻ như: không gian chơi rộng, sạch sẽ, thoáng mát; đồ dùng, dụng cụ phục vụ các trò chơi phong phú, màu sắc hấp dẫn...; trên các mảng tường cần có “góc vận động”, “góc dân gian”, “góc dinh dưỡng”... với những hình ảnh sinh động, thu hút trẻ. 3. Kết luận Giáo dục DD-SK là một trong những nội dung giáo dục quan trọng cho trẻ mầm non nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng. Thông qua các hoạt động giáo dục, GVMN có thể tích hợp được nhiều nội dung khác nhau, trong đó có giáo dục DD-SK. Một trong những phương tiện giáo dục hữu hiệu nhất chính là các trò chơi và TCVĐ bởi TCVĐ được coi là “món ăn tinh thần” hấp dẫn trẻ, mang lại niềm vui thích cho trẻ khi trẻ vừa được chạy, nhảy, hát ca, nô đùa... vừa được học hỏi rất nhiều điều thú vị. Những bài học về giáo dục DD-SK nếu được tích hợp vào các TCVĐ sẽ mang lại niềm vui thích cho trẻ. Tài liệu tham khảo [1] Nguyễn Quang Uẩn (chủ biên, 2011) - Nguyễn Văn Lũy - Đinh Văn Vang. Giáo trình Tâm lí học đại cương. NXB Đại học Sư phạm. [2] Lê Mai Hoa (2008). Giáo trình Vệ sinh - Dinh dưỡng. NXB Giáo dục. [3] Phạm Mai Chi - Vũ Yến Khanh - Nguyễn Thị Hồng Thu (2012). Các hoạt động giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe cho trẻ mầm non. NXB Giáo dục. [4] Đặng Hồng Phương (2008). Giáo trình Phương pháp giáo dục thể chất. NXB Giáo dục. [5] Lê Mai Hoa (2009). Dinh dưỡng trẻ em. NXB Đại học Sư phạm. [6] Nguyễn Thị Hòa (2005). Tổ chức chơi cho trẻ mẫu giáo. NXB Đại học Sư phạm. [7] Nguyễn Thị Hòa (2013). Giáo dục tích hợp ở bậc học mầm non. NXB Đại học Sư phạm. [8] Trần Lan Phương - Phùng Thị Tường (2009). Trò chơi vận động và các bài tập thể dục sáng cho trẻ từ 2-6 tuổi. NXB Giáo dục Việt Nam. [9] Đinh Văn Vang (2008). Tổ chức hoạt động vui chơi. NXB Giáo dục. [10] Bộ GD-ĐT (2013). Chương trình giáo dục mầm non (3 độ tuổi mẫu giáo).
File đính kèm:
mot_so_bien_phap_giao_duc_dinh_duong_suc_khoe_cho_tre_mau_gi.pdf