Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định
Trên địa bàn tỉnh Nam Định trong thời gian qua đã xuất hiện một số mô hình tích tụ đất đai, trong đó mô hình tích tụ đất để phát triển sản xuất trang trại và gia trại chiếm ưu thế. Nghiên cứu này phân tích thực trạng tích tụ đất đai của các trang trại và gia trại trên địa bàn ba huyện Hải Hậu, Trực Ninh và Ý Yên. Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận có sự tham gia để thu thập thông tin về thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tích tụ đất đai của các trang trại và gia trại tại địa phương. Từ kết quả phân tích thực trạng tích tụ đất đai theo các mô hình tích tụ và các nhóm đối tượng kinh tế, nghiên cứu đã chỉ ra những vấn đề tồn tại, và đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp, thủy sản trên địa bàn tỉnh Nam Định.
![Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 1 Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 1](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6511/day-manh-tich-tu-dat-dai-phat-trien-san-xuat-nong-nghiep-tre-trang-1_mLZpFMMb1b.jpg)
Trang 1
![Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 2 Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 2](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6511/day-manh-tich-tu-dat-dai-phat-trien-san-xuat-nong-nghiep-tre-trang-2_xhLp5QfqET.jpg)
Trang 2
![Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 3 Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 3](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6511/day-manh-tich-tu-dat-dai-phat-trien-san-xuat-nong-nghiep-tre-trang-3_faPW2JywQv.jpg)
Trang 3
![Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 4 Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 4](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6511/day-manh-tich-tu-dat-dai-phat-trien-san-xuat-nong-nghiep-tre-trang-4_eEcUaYyJQU.jpg)
Trang 4
![Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 5 Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 5](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6511/day-manh-tich-tu-dat-dai-phat-trien-san-xuat-nong-nghiep-tre-trang-5_XSJK5jODjG.jpg)
Trang 5
![Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 6 Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 6](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6511/day-manh-tich-tu-dat-dai-phat-trien-san-xuat-nong-nghiep-tre-trang-6_XA1ty7qXJJ.jpg)
Trang 6
![Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 7 Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 7](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6511/day-manh-tich-tu-dat-dai-phat-trien-san-xuat-nong-nghiep-tre-trang-7_F0RRiXk7v0.jpg)
Trang 7
![Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 8 Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 8](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6511/day-manh-tich-tu-dat-dai-phat-trien-san-xuat-nong-nghiep-tre-trang-8_yON5AHzAGM.jpg)
Trang 8
![Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 9 Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định trang 9](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2024/02/07/6511/day-manh-tich-tu-dat-dai-phat-trien-san-xuat-nong-nghiep-tre-trang-9_6MCcvy5tzs.jpg)
Trang 9
Tóm tắt nội dung tài liệu: Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định
![Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/thumb/2024/01/12/day-manh-tich-tu-dat-dai-phat-trien-san-xuat-nong-nghiep-tre_shDBbb4OPf.jpg)
Vietnam J. Agri. Sci. 2019, Vol. 17, No. 9: 687-695 Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam 2019, 17(9): 687-695 www.vnua.edu.vn 687 ĐẨY MẠNH TÍCH TỤ ĐẤT ĐAI PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NAM ĐỊNH Nguyễn Tuấn Sơn*, Nguyễn Anh Đức, Vũ Thị Mỹ Huệ Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam * Tác giả liên hệ: nguyentuanson@vnua.edu.vn Ngày nhận bài: 25.09.2019 Ngày chấp nhận đăng: 04.11.2019 TÓM TẮT Trên địa bàn tỉnh Nam Định trong thời gian qua đã xuất hiện một số mô hình tích tụ đất đai, trong đó mô hình tích tụ đất để phát triển sản xuất trang trại và gia trại chiếm ưu thế. Nghiên cứu này phân tích thực trạng tích tụ đất đai của các trang trại và gia trại trên địa bàn ba huyện Hải Hậu, Trực Ninh và Ý Yên. Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận có sự tham gia để thu thập thông tin về thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tích tụ đất đai của các trang trại và gia trại tại địa phương. Từ kết quả phân tích thực trạng tích tụ đất đai theo các mô hình tích tụ và các nhóm đối tượng kinh tế, nghiên cứu đã chỉ ra những vấn đề tồn tại, và đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp, thủy sản trên địa bàn tỉnh Nam Định. Từ khóa: Tích tụ đất đai, phát triển sản xuất nông nghiệp, Nam Định. Promotion of Land Accumlation for Agricultural Production Development in Nam Dinh Province ABSTRACT The process of land accumulation has occurred in Nam Dinh province in recent years, in which farm production has dominated. This study focuses on analysing the situation of land accumlation for these farms in 3 districts namely Hai Hau, Truc Ninh, and Y Yen. Using participatory approach method, this study collected information on situation, and factors affecting land accumulation process of large- and small-scale farms in Nam Dinh province in recent times. This study applied conventional statistical methods to analyse the situation of land accumulation according to the different land accumulation models and stakeholders. Based on the survey results, the paper proposes some recommendations to promote land accumulation for agricultural and aquacultural productions in Nam Dinh province. Keywords: Land accumulation, agricultural production development, Nam Dinh. 1. ĐẶT VẤN ĐỀ Sau hćn 30 nëm đùi mĉi, nông nghiệp Việt Nam đã đät đāợc nhąng kết quâ tích cĆc không nhąng đâm bâo an ninh lāćng thĆc quøc gia, mà còn nhiều mðt hàng nông sân xuçt khèu có giá trð. Theo báo cáo cþa Bû Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các chî tiêu nëm 2018 đều vāợt kế hoäch, cĀ thể giá trð sân xuçt tëng 3,86%, kim ngäch xuçt khèu đät 40 tỷ USD, thðng dā thāćng mäi đät 8,72 tỷ USD (Thanh Trà, 2019). Tuy nhiên, nông nghiệp Việt Nam phát triển chāa bền vąng, sĆ tëng trāĊng chþ yếu dĆa trên các yếu tø về lāợng hćn là chçt (Đú Kim Chung, 2018). Sân xuçt nông nghiệp vén còn phĀ thuûc nhiều vào săc lao đûng, tài nguyên thiên nhiên và phĀ thuûc câ vào hóa chçt. Bên cänh đò, nông nghiệp nāĉc ta chþ yếu vén còn là sân xuçt nhó lẻ, phån tán, phāćng pháp sân xuçt truyền thøng, do đò nëng suçt, chçt lāợng sân phèm chāa cao và khâ nëng cänh tranh còn thçp (Đú Hoài Nam, 2017). Sân xuçt nông nghiệp theo hāĉng têp trung quy mô lĉn đāợc cho là xu thế tçt yếu để tiến lên sân xuçt hàng hòa trong điều kiện các ngu÷n lĆc trĊ nên khan hiếm (Carter & Olinto, 1998). Mût Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định 688 trong nhąng điều kiện để chuyển đùi nền nông nghiệp tĂ sân xuçt manh mún, nhó lẻ sang phát triển mût nền nông nghiệp têp trung quy mô lĉn là thông qua quá trình tích tĀ và têp trung đçt đai theo hình thăc thð trāĈng (Deininger & Jin, 2008; Henderson & cs., 2015). Quá trình này giúp cho nông dân có thể tên dĀng tøi đa ngu÷n lĆc sïn có và chuyên môn hóa sân xuçt, góp phæn tëng nëng suçt sĄ dĀng đçt. Nhên thçy tæm quan trõng cþa vçn đề này, Đâng và Nhà nāĉc ta đã cò nhiều chþ trāćng và giâi pháp thýc đèy quá trình tích tĀ và têp trung đçt đai, tiêu biểu nhā Nghð quyết Đäi hûi Đâng toàn quøc læn thă XII đã nêu rô: “Khuyến khích tích tĀ, têp trung ruûng đçt, phát triển các vùng sân xuçt quy mô lĉn vĉi hình thăc đa däng, phù hợp vĉi quy hoäch và điều kiện cþa tĂng vüng, đðc điểm cþa tĂng sân phèm”. Tuy nhiên, quá trình tích tĀ và têp trung đçt đai Ċ nhiều đða phāćng còn diễn ra khá chêm và chāa mang läi hiệu quâ nhā mong muøn. Trong khi tích tĀ đçt đai (land accumulation) đāợc hiểu là quá trình tích lÿy dæn quyền sĊ hąu hoðc quyền sĄ dĀng đçt cho các mĀc đích sân xuçt nông nghiệp (Henderson & cs., 2015) thì têp trung ruûng đçt (land concentration) chî làm tëng quy mô diện tích nhāng khöng thay đùi quyền sĊ hąu hay quyền sĄ dĀng đçt (Đú Kim Chung, 2018). Cÿng theo Henderson & cs. (2015), việc tích tĀ đçt đai bao g÷m chuyển nhāợng quyền sĊ hąu (ownership) hoðc thuê quyền sĄ d ... Ý Yên (n = 20) Tỷ lệ có diện tích tăng lên % 96,55 71,42 93,75 73,33 38,46 85,00 Nguyên nhân tăng DT - Do mua thêm đất % 34,48 28,57 37,50 30,00 15,38 30,00 - Do thuê thêm đất % 41,37 21,42 18,75 23,33 7,69 10,00 - Do đấu thầu thêm đất % 34,48 35,71 25,00 20,00 7,69 15,00 - Do mượn thêm đất % 6,89 14,28 18,75 0,00 7,69 20,00 3.3. Các yếu tố ânh hưởng và khó khăn trong tích tụ đất nông nghiệp ở tỉnh Nam Định 3.3.1. Các yếu tố ânh hưởng đến tích tụ đất sân xuất nông nghiệp ở Nam Định Kết quâ thâo luên nhóm cho thçy có 7 nhóm yếu tø ânh hāĊng đến quá trình tích tĀ đçt Ċ các đða phāćng cþa tînh Nam Đðnh g÷m (i) Thu nhêp hàng nëm cþa trang träi sẽ quyết đðnh khâ nëng tích lÿy vøn cÿng nhā tåm lý cho việc ra quyết đðnh mĊ rûng diện tích sân xuçt; (ii) Chính sách cþa Nhà nāĉc đðc biệt là các chính sách liên quan đến đçt đai, cho vay vøn; (iii) Cć sĊ hä tæng nông thôn, đðc biệt là cć sĊ hä tæng liên quan đến khu vĆc sân xuçt nhā hệ thøng giao thông, đāĈng điện, hệ thøng thþy lợi; (iv) Khâ nëng vay vøn bao g÷m khâ nëng tiếp cên các ngu÷n vøn và măc vøn vay đāợc cò đáp ăng nhu cæu đæu tā cho sân xuçt hay khöng; (v) Trình đû hõc vçn cþa chþ hû liên quan đến việc ra quyết đðnh phāćng hāĉng sân xuçt; (vi) Giá nông sân phâi đâm bâo ùn đðnh, sân phèm làm ra tiêu thĀ thuên lợi để cò điều kiện tái đæu tā trong tāćng lai và (vii) SĆ đa däng về sinh kế cþa hû. SĄ dĀng phāćng pháp cho điểm vĉi 5 măc thang đo tĂ 1 (không quan trõng) đến 5 (rçt quan trõng) vĉi sĆ đánh giá cþa các chþ trang träi cho thçy thçy nhąng yếu tø sau đòng vai trñ quan trõng chi phøi quá trình tích tĀ mĊ rûng diện tích cþa trang träi Ċ các đða phāćng khâo sát cþa tînh Nam Đðnh (i) Thu nhêp cþa trang träi; (ii) Các chính sách cþa Nhà nāĉc đðc biệt là các chính sách liên quan đến đçt đai và vay vøn đæu tā cþa các trang träi; (iii) Cć sĊ hä tæng nông thôn; (iv) Giá nông sân phâi đâm bâo ùn đðnh và sân phèm làm ra tiêu thĀ thuên lợi (Bâng 6). Theo đánh giá cþa các chþ gia träi, yếu tø quan trõng nhçt ânh hāĊng đến quá trình tích tĀ đçt phát triển mô hình kinh tế gia träi là sĆ ùn đðnh cþa giá nông sân (Bâng 7). Tiếp theo là trình đû hõc vçn và kinh nghiệm cþa chþ gia träi và cć sĊ hä tæng nông thôn. TĂ kết quâ thâo luên cho thçy thāĈng các gia träi Ċ xa khu dân cā nên ânh hāĊng đến quá trình vên chuyển đæu vào và sân phèm đi tiêu thĀ, cÿng do Ċ xa khu dån cā nên việc kéo điện ra gia träi cÿng gðp nhiều khò khën. 3.3.2. Khó khăn trong tích tụ đất sân xuất nông nghiệp ở Nam Định TĂ kết quâ thâo luên nhòm và điều tra, nghiên cău đã xác đðnh đāợc 4 nhòm khò khën mà các trang träi và gia träi gðp phâi trong quá trình tích tĀ đçt sân xuçt nông nghiệp Ċ Nam Đðnh: - Khò xác đðnh giá chuyển nhāợng (thuê) quyền sĄ dĀng đçt: Đøi vĉi việc mua (thuê) thêm đçt, khò khën lĉn nhçt là khò xác đðnh giá. Giá chuyển nhāợng (cho thuê) cþa các hû phĀ thuûc vào chçt lāợng đçt, diện tích (thāĈng diện tích nhó, phân tán khó bán và giá thçp hćn), khoâng cách tĂ ruûng đến đāĈng giao thông , tâm lý và điều kiện kinh tế cþa ngāĈi bán đçt, quan hệ cung cæu về loäi đçt đò Ċ đða phāćng. - Thông tin về thð trāĈng đçt nông nghiệp còn hän chế: Đa sø trang träi, gia träi cò đāợc thông tin về giao dðch đçt nông nghiệp là thông qua sĆ giĉi thiệu cþa bän bè, hàng xóm; hoðc là do hõ tĆ đến nhà để hói mua, cho thuê. Nguyễn Tuấn Sơn, Nguyễn Anh Đức, Vũ Thị Mỹ Huệ 693 Bâng 6. Mức độ quan trọng của các yếu tố ânh hưởng đến tích tụ đất của trang trại (ĐVT: Điểm bình quân) Yếu tố Hải Hậu Trực Ninh Ý Yên Thu nhập của trang trại 3,50 3,63 2,14 Chính sách pháp luật 3,67 4,00 3,36 Cơ sở hạ tầng nông thôn 3,52 3,75 2,38 Khả năng vay vốn 3,09 3,70 2,53 Trình độ học vấn 2,91 2,28 3,31 Đa dạng các nguồn sinh kế 2,87 2,80 3,33 Giá nông sản ổn định 3,48 3,93 3,38 Bâng 7. Mức độ quan trọng của các yếu tố ânh hưởng đến tích tụ đất của gia trại (ĐVT: Điểm bình quân) Yếu tố Hải Hậu Trực Ninh Ý Yên Thu nhập của gia trại 2,55 2,75 3,75 Chính sách pháp luật 2,96 3,25 4,22 Cơ sở hạ tầng nông thôn 3,36 3,44 3,22 Khả năng vay vốn 2,90 3,20 3,15 Trình độ học vấn 3,00 3,70 3,14 Đa dạng các nguồn sinh kế 2,94 3,00 2,73 Giá nông sản ổn định 3,46 3,08 3,54 - Măc phí và lệ phí để thĆc hiện chuyển nhāợng quyền sĄ dĀng đçt nông nghiệp cao, đāợc áp dĀng chung nhā các bçt đûng sân khác làm giâm đûng lĆc kinh tế cþa ngāĈi mua. CĀ thể, việc chuyển nhāợng đçt nông nghiệp sẽ phâi nûp thuế thu nhêp cá nhân Ċ măc 25% tính theo chênh lệch giąa giá chuyển nhāợng trĂ đi giá mua và chi phí hoðc 2% cþa giá chuyển nhāợng (trong trāĈng hợp khöng xác đðnh đāợc giá mua và chi phí) và 0,5% lệ phí trāĉc bä (Bû Tài nguyên và Möi trāĈng, 2017). - Đçt công ích còn manh mún, phân tán nên ngāĈi dân gðp khò khën trong quá trình thĆc hiện đçu thæu đçt cöng để mĊ rûng qui mô sân xuçt. Việc đçu thæu sẽ thuên lợi hćn khi đçt cöng đāợc d÷n đùi thành nhąng mânh tāćng đøi lĉn và têp trung liền vùng liền khoânh. Tuy nhiên, hiện nay quy mö đçt công cþa các xã còn phân tán nên rçt khò đçu thæu để ghép vào diện tích đçt hiện có. 3.4. Giâi pháp đẩy mạnh tích tụ đất nông nghiệp ở tỉnh Nam Định thời gian tới Trên cć sĊ phân tích thĆc träng và các yếu tø ânh hāĊng đến tích tĀ đçt đai Ċ tînh Nam Đðnh thĈi gian qua, nghiên cău đề xuçt mût sø giâi pháp đèy mänh tích tĀ đçt đai phát triển mô hình kinh tế trang träi và gia träi Ċ tînh Nam Đðnh thĈi gian tĉi nhā sau: 3.4.1. Xác định khung giá đất nông nghiệp cho từng vùng làm cơ sở cho người bán, người mua và người thuê đất xác định giá giao dịch thực tế phù hợp - Cơ sở đề xuất giải pháp: TĂ các kết quâ nêu trên, nghiên cău cho rìng hai khò khën chính trong quá trình tích tĀ đçt mà các trang träi và gia träi Ċ Nam Đðnh đang gðp phâi là xác đðnh giá chuyển nhāợng (thuê) quyền sĄ dĀng đçt phù hợp, và thiếu thông tin về thð trāĈng đçt nông nghiệp. Việc đðnh giá cæn dĆa Đẩy mạnh tích tụ đất đai phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định 694 trên cć sĊ thông tin về thð trāĈng là đæy đþ và minh bäch. Xây dĆng khung giá đçt nông nghiệp theo tĂng vùng sẽ giúp cho câ ngāĈi mua và ngāĈi bán cò đāợc thông tin về thð trāĈng mût cách chính thøng nhçt. Tuy nhiên, việc xây dĆng khung giá đçt là không dễ thĆc hiện vì giá biến đûng liên tĀc và có thể có yếu tø lợi ích xen vào. Vì vêy, cæn đâm bâo việc xây dĆng khung giá đçt sẽ đáp ăng linh hoät theo tình hình biến đûng cþa thð trāĈng theo cć chế giám sát và phøi hợp đæy đþ giąa các cć quan chuyên mön. - Nội dung và cách thực hiện giải pháp: SĊ Tài nguyên và Möi trāĈng kết hợp vĉi các đćn vð có liên quan xác đðnh khung giá đçt nông nghiệp cho các vüng. Khung giá đçt phâi đāợc xây dĆng sát vĉi biến đûng cþa giá thð trāĈng và công khai phù biến đến mõi ngāĈi dån. Để thĆc hiện điều này cæn xây dĆng mût bû cć sĊ dą liệu cêp nhêt theo tháng hoðc quý cho các vùng sân xuçt nông nghiệp. Dą liệu này bao g÷m các thông tin về giá chuyển nhāợng (thuê), nhąng ngāĈi cò đçt muøn bán hoðc muøn cho thuê, vð trí lö đçt và các thông tin liên hệ để khi cæn ngāĈi mua có thể truy cêp tham khâo. Các vùng sân xuçt nông nghiệp cÿng cæn đāợc xác đðnh trên cć sĊ là tính chçt và đðc điểm cþa đçt hćn là theo vùng đða lý. 3.4.2. Tăng cường hướng dẫn các thủ tục pháp lý về mua bán quyền sử dụng đất - Cơ sở đề xuất giải pháp: Hiện nay việc thĆc hiện các giao dðch chuyển nhāợng hoðc thuê quyền sĄ dĀng đçt còn gðp nhiều khò khën vì lý do nhā thiếu hiểu biết về thþ tĀc giçy tĈ cæn thiết khi mua bán đçt, thþ tĀc làm các giçy tĈ sang tên trong giçy chăng nhên quyền sĄ dĀng đçt còn khò khën phăc täp và tøn nhiều thĈi gian, và măc thuế và phí đçt nông nghiệp chāa phü hợp. Điều này dén đến tình träng “giao dðch ngæm” tăc là ngāĈi mua trao tiền cho ngāĈi bán làm giçy biên nhên r÷i nhên đçt. Việc này tiềm èn nguy cć xây ra tranh chçp về đçt đai gåy mçt ùn đðnh an ninh trêt tĆ đða phāćng, và gây thçt thu thuế cho Nhà nāĉc. - Nội dung và cách thực hiện giải pháp: Theo quy đðnh cþa Luêt đçt đai, chî khi có giçy chăng nhên quyền sĄ dĀng đçt (sù đó) thì ngāĈi sĄ dĀng đçt mĉi đāợc thĆc hiện các quyền chuyển nhāợng, cho thuê, tðng, thế chçp, và góp vøn quyền sĄ dĀng đçt (Điều 168). Do vêy cæn rà soát, cçp giçy chăng nhên quyền sĄ dĀng đçt cho nhąng khu đçt đþ điều kiện nhāng chāa đāợc cçp. SĊ tài nguyên möi trāĈng và CĀc thuế cæn cung cçp thöng tin và hāĉng dén ngāĈi dân các thþ tĀc cæn thiết khi thĆc hiện giao dðch mua bán quyền sĄ dĀng đçt để có thể sang tên đùi chþ sau khi đã giao dðch thành công. Cæn tiếp tĀc câi cách thþ tĀc hành chính để việc xác nhên và cçp giçy chăng nhên quyền sĄ dĀng đçt (hoðc cçp läi) đāợc nhanh chóng thuên lợi. 3.4.3. Khuyến khích liên kết trong sân xuất và tiêu thụ hình thành chuỗi giá trị nông sân, tuân thủ quy trình sân xuất VietGap, ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao, và gắn với bài toán thị trường - Cơ sở đề xuất giải pháp: Do chāa hình các møi liên kết chðt chẽ trong sân xuçt và tiêu thĀ sân phèm cho nên trang träi và gia träi gðp nhiều khò khën trong việc tiêu thĀ sân phèm. Muøn phát triển kinh tế trang träi, gia träi hiệu quâ đñi hói phâi xây dĆng các møi liên kết bền vąng giąa các tác nhân này vĉi doanh nghiệp và các chþ thể khác nhā ngån hàng, nhà cung ăng đæu vào, và trāĈng/viện nghiên cău. TĂ đò hình thành nên các chuúi có sĆ chia sẻ câ về trách nhiệm, nghïa vĀ, lợi ích và rþi ro giąa ngāĈi sân xuçt vĉi các bên liên quan. Ngoài ra, các trang träi, gia träi cæn tuân thþ qui trình VietGap, ăng dĀng công nghệ cao vào sân xuçt nông nghiệp để nâng cao giá trð sân phèm, täo đāợc thāćng hiệu cho các nông sân đða phāćng tĂ đò góp phæn làm tëng giá trð và hiệu quâ sân xuçt. - Nội dung và cách thực hiện giải pháp: Tînh cæn ban hành các chính sách thu hýt đæu tā sân xuçt các sân phèm có thế mänh cþa các đða phāćng nhā cåy dāợc liệu, cá, tôm, ngao, lợn, gia cæm theo qui trình VietGap, hoðc ăng dĀng công nghệ cao. Cæn āu tiên về vøn cho các trang träi, gia träi đã ăng dĀng kỹ thuêt tiên tiến trong sân xuçt. Tù chăc các hûi nghð xúc tiến đæu tā để mĈi gõi các doanh nghiệp lĉn đæu tā vào sân xuçt, chế biến nông sân, tĂ đò täo điều kiện hình thành các chuúi giá trð nông sân. Hú trợ các trang träi, gia träi tiêu biểu tham gia các hûi chợ nông nghiệp và thāćng mäi. ThĆc hiện kết nøi vĉi các đða phāćng cò nhu cæu tiêu Nguyễn Tuấn Sơn, Nguyễn Anh Đức, Vũ Thị Mỹ Huệ 695 thĀ nông sân lĉn nhā Hà Nûi, Hâi Phòng, Quâng Ninh để ký kết các hợp đ÷ng tiêu thĀ sân phèm. Hú trợ xây dĆng thāćng hiệu, chî dén đða lý cho các nông sân chþ lĆc cþa đða phāćng. 3.4.4. Thực hiện dồn đổi đất công ích tạo quĩ đất công tập trung để thuận lợi cho thực hiện tích tụ đất đai và tổ chức sân xuất - Cơ sở đề xuất giải pháp: Nhiều trang träi, gia träi muøn đçu thæu đçt cöng ích để sân xuçt vì đçu thæu đçt công có nhiều thuên lợi nhā thĈi gian ùn đðnh, giá thæu cÿng dễ thøng nhçt. Tuy nhiên do diện tích đçt công ích còn phân tán nên nhiều đða phāćng tuy cñn dā quï đçt nhāng khöng cò ngāĈi thuê gây lãng phí và thçt thu cho ngån sách đða phāćng. - Nội dung và cách thực hiện giải pháp: Thành lêp ban chî đäo các cçp để tuyên truyền vên đûng nhân dân thĆc hiện d÷n điền đùi thĄa, d÷n đùi đçt công Ċ nhąng diện tích đçt có thể để têp trung đçt công về mût sø khu vĆc täo thuên lợi cho việc đçu thæu sĄ dĀng. Vên đûng cán bû, đâng viên gāćng méu thĆc hiện täo săc lan tóa trong cûng đ÷ng. Gín cuûc vên đûng nhân dân thĆc hiện d÷n điền đùi thĄa vĉi phong trào xây dĆng nông thôn mĉi Ċ các đða phāćng. 4. KẾT LUẬN Trên đða bàn tînh Nam Đðnh trong thĈi gian qua, các trang träi và gia träi đã thĆc hiện việc tích tĀ đçt nông nghiệp thöng qua các phāćng thăc nhā mua thêm, thuê quyền sĄ dĀng đçt, đçu thæu đçt công, hoðc māợn thêm đçt cþa các hû xung quanh. Tuy nhiên, có sĆ khác biệt trong hình thăc và măc đû tích tĀ giąa các trang träi và gia träi. Trang träi cò điều kiện mĊ rûng diện tích lĉn hćn nhĈ mua thêm đçt, thuê hoðc đçu thæu đçt vĉi diện tích lĉn trong khi gia träi têp trung sân xuçt theo chiều sâu, không mĊ rûng quy mö đçt nông nghiệp. Việc mĊ rûng diện tích đçt cÿng phĀ thuûc vào quy mô diện tích hiện täi cþa trang träi, gia träi. Yếu tø thð trāĈng cÿng đòng mût vai trò quan trõng trong việc thýc đèy quá trình tích tĀ đçt đai Ċ đða phāćng. Nhiều trang träi, gia träi có nhu cæu tích tĀ đçt nhāng gðp phâi khò khën trong việc xác đðnh giá trð đçt hoðc thĆc hiện các giao dðch chính thøng. Có thể thçy còn tình träng còn nhiều giao dðch chāa cò xác nhên cþa chính quyền đða phāćng dén đến rþi ro kinh tế và pháp lý. LỜI CẢM ƠN Nhóm nghiên cău xin đāợc câm ćn các cć quan cþa tînh Nam Đðnh g÷m SĊ Khoa hõc và Công nghệ, SĊ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hûi Nông dân tînh, CĀc Thøng kê tînh và các cán bû phĀ trách nông nghiệp, tài nguyên môi trāĈng cþa các huyện, xã đāợc điều tra đã hú trợ phøi hợp thu thêp dą liệu. Nghiên cău này đāợc tài trợ cþa đề tài nghiên cău khoa hõc cçp tînh. TÀI LIỆU THAM KHẢO Deininger K. & Jin S. (2008). Land sales and rental markets in transition: Evidence from rural Vietnam. Oxford Bulletin of Economics and Statistics. 70: 67-101. Đăng Hùng (2018). Thái Bình: Tích tụ gần 15.000 ha đất nông nghiệp. Truy cập từ https://baomoi.com/ thai-binh-tich-tu-gan-15-000-ha-dat-nong-nghiep/ c/ 26235008.epi, ngày 07/09/2019 Đỗ Hoài Nam (2017). Tích tụ và tập trung ruộng đất để đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân. Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam. 11. Đỗ Kim Chung (2018). Tích tụ và tập trung đất đai: Cơ sở lý luận và thực tiễn cho phát triển nông nghiệp hàng hóa ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. 16(4): 412-424. Heath Henderson, Leonardo Corral, Eric Simning & Paul Winters (2015). Land accumulation dynamics in developing country agriculture. Journal of Development Studies. 25(6): 743-761. Michael R. Carter & Pedro Olinto (1998). Do the “Poor but Efficient” survive in the Land market Capital Access and Land Accumlation in Paraguay. In Proceedings of XXI International Congress of the Latin American Studies Association. Minh Bắc (2016). Mô hình mới nhờ tích tụ đất đai. Truy cập từ te/827888/mo-hinh-moi-nho-tich-tu-dat-dai, ngày 07/09/2019 Niên giám thống kê tỉnh Nam Định (2018). Nguyễn Đình Bồng & Nguyễn Thị Thu Hồng (2017). Một số vấn đề về tích tụ, tập trung đất đai trong phát triển nông nghiệp và nông thôn hiện nay. Tạp chí Cộng sản. 896: 39-44. Thanh Trà (2019). Năm 2018, tăng trưởng nông nghiệp cao nhất trong bảy năm qua. Truy cập từ https://nhandan.com.vn/kinhte/item/38782302-nam -2018-tang-truong-nong-nghiep-cao-nhat-trong- bay-nam-qua.html, ngày 07/09/2019.
File đính kèm:
day_manh_tich_tu_dat_dai_phat_trien_san_xuat_nong_nghiep_tre.pdf