Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn
Nội dung bài giảng
Khái niệm:
Cơ cấu vốn
Đòn bẩy tài chính
Lá chắn thuế của nợ vay
Chi phí vốn chủ sở hữu s.v Chi phí vốn bình quân trọng số
Ứng dụng: Ảnh hưởng của cơ cấu vốn (và của việc thay đổi cơ cấu vốn)
tới:
Giá trị doanh nghiệp
Chi phí vốn
Chi phí vốn chủ sở hữu
Thảo luận
Cách tiếp cận truyền thống
Cách tiếp cận mới : Modigliani & Miller
Các lý thuyết bổ sung
Khái niệm
Cơ cấu vốn: tỷ trọng tương đối của vốn chủ sở hữu và nợ vay
trong tổng nguồn vốn
Giá trị thị trường của doanh nghiệp = giá trị thị trường của vốn
chủ sở hữu + Giá trị thị trường của các khoản nợ vay ( V = E +
D )
Đòn bẩy tài chính: tỷ lệ nợ so với vốn chủ sở hữu ( D/E)
r
d : suất sinh lợi yêu cầu của chủ nợ
r
e: suất sinh lợi yêu cầu của CSH
ROE: suất sinh lợi trên vốn CSH
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 1 Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 1](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/02/1044/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von-trang-1_Adk3f1DFry.jpg)
Trang 1
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 2 Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 2](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/02/1044/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von-trang-2_qsRdBY1BIT.jpg)
Trang 2
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 3 Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 3](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/02/1044/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von-trang-3_WYMJjJ0LJ4.jpg)
Trang 3
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 4 Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 4](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/02/1044/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von-trang-4_72f7rMSyzg.jpg)
Trang 4
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 5 Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 5](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/02/1044/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von-trang-5_zyk5FRKgeK.jpg)
Trang 5
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 6 Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 6](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/02/1044/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von-trang-6_22LPW0WpfX.jpg)
Trang 6
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 7 Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 7](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/02/1044/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von-trang-7_9rw3Iz5r6l.jpg)
Trang 7
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 8 Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 8](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/02/1044/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von-trang-8_HreQCrWVjH.jpg)
Trang 8
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 9 Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 9](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/02/1044/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von-trang-9_rVRXiqJ2jB.jpg)
Trang 9
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 10 Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn trang 10](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/image/2022/01/02/1044/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von-trang-10_1NdqDcpB4m.jpg)
Trang 10
Tải về để xem bản đầy đủ
Tóm tắt nội dung tài liệu: Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn
![Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 17: Cơ cấu vốn](https://s1.ebooks.com.vn/yetwygzggocsqsc5/thumb/2022/01/02/bai-giang-phan-tich-tai-chinh-bai-17-co-cau-von_LSpBtZT1Kn.jpg)
Bài 17 Cơ cấu vốn Phân tích tài chính Học kỳ xuân MPP8- 2016 1 MPP 8 Nội dung bài giảng Khái niệm: Cơ cấu vốn Đòn bẩy tài chính Lá chắn thuế của nợ vay Chi phí vốn chủ sở hữu s.v Chi phí vốn bình quân trọng số Ứng dụng: Ảnh hưởng của cơ cấu vốn (và của việc thay đổi cơ cấu vốn) tới: Giá trị doanh nghiệp Chi phí vốn Chi phí vốn chủ sở hữu Thảo luận Cách tiếp cận truyền thống Cách tiếp cận mới : Modigliani & Miller Các lý thuyết bổ sung 2 Khái niệm Cơ cấu vốn: tỷ trọng tương đối của vốn chủ sở hữu và nợ vay trong tổng nguồn vốn Giá trị thị trường của doanh nghiệp = giá trị thị trường của vốn chủ sở hữu + Giá trị thị trường của các khoản nợ vay ( V = E + D ) Đòn bẩy tài chính: tỷ lệ nợ so với vốn chủ sở hữu ( D/E) rd : suất sinh lợi yêu cầu của chủ nợ re: suất sinh lợi yêu cầu của CSH ROE: suất sinh lợi trên vốn CSH 3 Giả định của Modigliani &Miller, 1958 Thị trường hoàn hảo” Thông tin cân xứng Không có chi phí giao dịch Không có thuế thu nhập doanh nghiệp, không có thuế thu nhập cá nhân Lãi suất vay và cho vay như nhau, cơ hội tiếp cận nguồn vốn như nhau (đối với cá nhân hay doanh nghiệp) Không có chi phí phá sản, chi phí khốn khó tài chính Toàn bộ lợi nhuận được chia cho chủ sở hữu: Không có tái đầu tư (b=0) Không có tăng trưởng (g=0) 4 2 định đề M & M Định đề M&M I: Trong thị trường hoàn hảo, giá trị doanh nghiệp không bị ảnh hưởng bởi cơ cấu vốn. Định đề M&M II: Chi phí vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp có vay nợ tăng đồng biến với tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu. re = ru + (ru – rd)*(D/E) Chi phí vốn rd ru re D/E 5 Chứng minh M&M 1 Hai doanh nghiệp U và L giống hệt nhau, ngoại trừ U không có vay nợ và L có vay nợ. U và L có cùng ngân lưu tự do hàng năm FCF và cùng lợi nhuận trước lãi vay và thuế EBIT. Doanh nghiệp U: Tổng giá trị doanh nghiệp: VU Doanh nghiệp L: Nợ vay: D (với lãi suất rD) Vốn chủ sở hữu: E Tổng giá trị doanh nghiệp: VL. Ta có: VL = D + E Hai chiến lược đầu tư: (A) mua doanh nghiệp L bằng vốn tự có; (B) vay nợ D với lãi suất rD , cộng thêm vốn tự có để mua toàn bộ doanh nghiệp U 6 Chiến lược đầu tư A Tổng số tiền đầu tư bỏ ra: E = VL – D Tổng lợi nhuận hưởng hàng năm = Lợi nhuận ròng của L: EBIT – Lãi vay = EBIT – rD*D Chiến lược A Số tiền đầu tư bỏ ra Lợi nhuận hàng năm Mua doanh nghiệp L bằng vốn tự có E = VL – D EBIT – rD*D 7 Chiến lược đầu tư B Tổng số tiền đầu tư bỏ ra: VU – D Tổng lợi nhuận hưởng hàng năm = Lợi nhuận của U – Lãi vay phải trả cho khoản vay nợ EBIT – rD*D Chiến lược B Số tiền đầu tư bỏ ra Lợi nhuận hàng năm Mua doanh nghiệp U bằng nợ vay và vốn tự có VU – D EBIT – rD*D 8 So sánh chiến lược đầu tư A và B A và B cho cùng mức lợi nhuận hàng năm A và B đòi hỏi cùng một chi phí đầu tư. E = VL – D = VU – D VL = VU Chiến lược B Số tiền đầu tư bỏ ra Lợi nhuận hàng năm Mua doanh nghiệp U bằng nợ vay và vốn tự có VU – D EBIT – rD*D Chiến lược A Số tiền đầu tư bỏ ra Lợi nhuận hàng năm Mua doanh nghiệp L bằng vốn tự có E = VL – D EBIT – rD*D 9 Chi phí vốn của doanh nghiệp không vay nợ Gọi rU là chi phí vốn của doanh nghiệp U. Doanh nghiệp U có tổng giá trị VU và tạo ra ngân lưu tự do hàng năm là FCF. VU = FCF/rU Hay rU = FCF/VU 10 Chi phí vốn của doanh nghiệp có vay nợ Gọi rL là chi phí vốn của doanh nghiệp L. Doanh nghiệp L có tổng giá trị VL và tạo ra ngân lưu tự do hàng năm là FCF. VL = FCF/rL hay rL = FCF/VL ( = FCF/VU = rU ) Doanh nghiệp L vay nợ D với lãi suất rD. rD là chi phí nợ vay. Doanh nghiệp L có vốn chủ sở hữu E. rE là chi phí vốn chủ sở hữu. Ngân lưu nợ vay hàng năm = Lãi vay doanh nghiệp phải trả = rDD Ngân lưu chủ sở hữu được hưởng = Ngân lưu tự do – Ngân lưu nợ vay = FCF – rDD Giá trị vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp L: E = (FCF – rDD)/rE hay rE = (FCF – rDD)/E 11 Chi phí vốn bình quân trọng số Ngân lưu nợ vay: rDD Ngân lưu vốn chủ sở hữu: FCF – rDD = rEE Ngân lưu tự do: FCF = rEE + rDD FCF/VL = rEE/VL + rDD/VL rL = (E/VL)rE + (D/VL)rD Chi phí vốn của doanh nghiệp có vay nợ bằng bình quân trọng số của chi phí nợ vay và chi phí vốn chủ sở hữu với trọng số bằng tỷ trọng của nợ vay và vốn chủ sở hữu trong tổng nguồn vốn. rL được gọi là chi phí vốn bình quân trọng số (weighted average cost of capital – WACC) 12 Định đề M&M II Vì FCF và VL (= VU) độc lập với cơ cấu vốn, nên chi phí vốn rL (= rU) cũng độc lập với cơ cấu vốn. rL = rU = FCF/VL = FCF/VU Chi phí vốn bình quân trọng số: rU = rL = rDD/(D+E) + rEE/(D+E) rE = rU + (rU – rD)*(D/E) rU và rD không đổi khi cơ cấu vốn thay đổi, nên rE tăng lên khi (D/E) tăng lên và ngược lại. Ý nghĩa: khi doanh nghiệp vay nợ nhiều lên, rủi ro sẽ tăng lên và nhà đầu tư sẽ yêu cầu suất sinh lợi vốn chủ sở hữu cao hơn. 13 Nợ phi rủi ro và nợ rủi ro Khi doanh nghiệp vay nợ ít, nợ có thể được coi là phi rủi ro. rD không đổi. rE có quan hệ tuyến tính với (D/E). Khi doanh nghiệp vay nợ nhiều, nợ trở nên có rủi ro. rD tăng lên khi (D/E) tăng lên. rE không còn tăng lên theo quan hệ tuyến tính khi (D/E) tăng lên. rE = rU + (rU – rD)*(D/E) Nợ phi rủi ro Nợ rủi ro Chi phí vốn rD rU rE 14 Kết hợp CAPM và M&M CAPM M&M Nợ rD = rf + D(rM – rf) rD = rf ; D = 0 Vốn chủ sở hữu khi không vay nợ rU = rf + U(rM – rf) rU Vốn chủ sở hữu khi có vay nợ rE = rf + L(rM – rf) rE = rU + (rU – rD)(D/E) Chi phí vốn (WACC) rEE/(D + E) + rDD/(D + E) rU Chi phí vốn chủ sở hữu khi có vay nợ: rE = rf + L(rM – rf) = rU + (rU – rD)(D/E) = rf + U(rM – rf) + (rU – rD)(D/E) L = U(1+ D/E) Hệ số beta của doanh nghiệp không vay nợ U: U Hệ số beta của doanh nghiệp có vay nợ L: L 15 Thị trường không hoàn hảo Lý thuyết M&M dự đoán rằng việc giá trị doanh nghiệp phụ thuộc vào cơ cấu vốn trên thực tế là do sự không hoàn hảo của thị trường. Thị trường có thể không hoàn hảo do: Thuế Chi phí phá sản hay chi phí khốn khó tài chính Tác động của nợ vay tới hành vi của giám đốc quản lý doanh nghiệp 16 Lá chắn thuế của nợ vay Tổng lợi nhuận sau thuế hàng năm của doanh nghiệp L lớn hơn U một khoản bằng rDDtC. Hàng năm, L tạo thêm một khoản ngân lưu so với U là rDDtC. rDDtC được gọi là lá chắn thuế của nợ vay (tax shield – TS). Doanh nghiệp U không vay nợ Doanh nghiệp L có vay nợ D, lãi suất rD Lợi nhuận trước thuế và lãi vay hàng năm EBIT EBIT - Lãi vay phải trả 0 rDD = Lợi nhuận chịu thuế EBIT EBIT – rDD - Thuế EBIT*t (EBIT – rDD)*tC = Lợi nhuận sau thuế EBIT*(1 – tC) EBIT*(1 – tC) + rDDtC – rDD Tổng lợi nhuận sau thuế EBIT*(1 – tC) EBIT*(1 – tC) + rDDtC 17 M&M I khi có thuế Nếu lá chắn thuế là chắc chắn (tức là doanh nghiệp luôn có đủ lãi để được khấu trừ lãi vay khi tính thuế), thì suất chiết khấu áp dụng chính là rD. Giá trị hiện tại của lá chắn thuế: PV(rDDtC) = (rDDtC)/rD = tCD Doanh nghiệp có vay nợ L tạo ngân lưu tự do hàng năm lớn hơn doanh nghiệp không vay nợ U một khoản bằng lá chắn thuế rDDtC. Định đề M&M I điều chỉnh cho trường hợp có thuế: Giá trị của doanh nghiệp có vay nợ L sẽ lớn hơn giá trị của doanh nghiệp không vay nợ U một khoản bằng giá trị hiện tại của lá chắn thuế PV(rDDtC) = tCD. VL = VU + tCD 18 M&M II khi có thuế Giá trị doanh nghiệp có vay nợ bằng giá trị thị trường của nợ vay cộng giá trị thị trường của vốn chủ sở hữu. VL = D + E Ngân lưu tự do của doanh nghiệp có vay nợ bằng ngân lưu tự do mà chủ nợ được hưởng (rDD) cộng với ngân lưu tự do mà chủ sở hữu được hưởng (rEE). Ngân lưu tự do của doanh nghiệp có vay nợ bằng ngân lưu tự do của doanh nghiệp không vay nợ công với ngân lưu lá chắn thuế: FCFL = FCFU + FCFT = rDD + rEE VUrU + rDDtC = rDD + rEE Ta có: rE = (VUrU + rDDtC – rDD)/E 19 M&M II khi có thuế Ta có: rE = (VUrU + rDDtC – rDD)/E Biết rằng: VU = VL – tCD và VL = D + E VU = D + E – tCD = (1 – tC)D + E rE = {[(1 – tC)D + E]rU + rDDtC – rDD}/E Chi phí vốn chủ sở hữu rE = rU + (1 – tC)(rU – rD)(D/E) Chi phí vốn bình quân trọng số: WACC = (E/VL)rE + (1 – tC)(D/VL)rD 20 Kết hợp CAPM và M&M CAPM M&M Nợ rD = rf + D(rM – rf) rD = rf ; D = 0 Vốn chủ sở hữu khi không vay nợ rU = rf + U(rM – rf) rU Vốn chủ sở hữu khi có vay nợ rE = rf + L(rM – rf) rE = rU + (1 – tC)(rU – rD)(D/E) Chi phí vốn bình quân trọng số (WACC) WACC = rEE/(D + E) + (1 – tC)rDD/(D + E) WACC = rU[1 – tCD/(D + E)] Chi phí vốn chủ sở hữu khi có vay nợ: rE = rf + L(rM – rf) = rU + (1 – tC)(rU – rD)(D/E) = rf + U(rM – rf) + (1 – tC)(rU – rD)(D/E) L = U[1+ (1 – tC)(D/E)] 21 Nhắc lại một vài khái niệm WACC: chi phí vốn, chi phí bình quân trọng số Suất sinh lợi yêu cầu của người đầu tư Chi phí tài chính, suất sinh lợi tối thiểu rd : suất sinh lợi yêu cầu của chủ nợ re: suất sinh lợi yêu cầu của CSH ROE: suất sinh lợi trên vốn CSH D/E : Đòn bẩy tài chính V = E + D : giá trị doanh nghiệp tính theo giá thị trường của vốn CSH và nợ vay EBIT: Lợi nhuận trước lãi vay và thuế = tổng lợi nhuận của CSH và chủ nợ khi không có thuế rdDtc: Lá chắn thuế của nợ vay rdD : ngân lưu của chủ nợ reE = NI (Net Income) = (EBIT – rdD)(1-tc): ngân lưu của CSH EBIT (1-tc) + rdDtc : Lợi nhuận sau thuế = tổng lợi nhuận của CSH và chủ nợ khi có thuế 22 Tóm tắt công thức Không có thuế Có thuế Giá trị doanh nghiệp ( M&M I) VU = VL VL = VU + tcD Chi phí vốn CSH (M&M II) re = ru + (ru – rd)(D/E) re = ru + (1- tc)(ru – rd)(D/E) Chi phí vốn bình quân trọng số WACC = re (E/VL) + rd (D/VL) = ru WACC = re (E/VL) + rd(1- tc)(D/VL) = ru (1- tcD/VL) Hệ số beta βL = βU (1+D/E) βL = βU [1+(1-tc)(D/E)] 23 Các lý thuyết bổ sung Chi phí phá sản, khốn khó tài chính Thuế thu nhập cá nhân : VL = VU + D[1- (1-tc)(1-tS )/(1-tB)] Thông tin bất cân xứng - Lý thuyết “Pecking order” (Myers & Majluf, 1984) Lý thuyết người đại diện: Mối quan hệ CSH – Chủ nợ Mối quan hệ CSH – Ban lãnh đạo Lý thuyết phát tín hiệu: thay đổi về cấu trúc vốn phát tín hiệu như thế nào? Tài trợ mua bán sáp nhập công ty – LBO 24 Quan điểm truyền thống Có cấu trúc vốn tối ưu, tối đa hoá giá trị doanh nghiệp nhờ việc sử dụng nợ, đòn bẩy tài chính, tối thiểu hoá chi phí vốn. Giả định 1: nhà đầu tư không nhận biết, cho qua rủi ro của nợ vay khi tỷ lệ nợ ít, do đó không yêu cầu suất sinh lợi VCSH cao như cần thiết. Giả định 2: Thị trường không hoàn hảo, chi phí nợ vay đối với doanh nghiệp thấp hơn nhà đầu tư tự đi vay. Chi phí vốn re Tỷ lệ nợ/vốn CSH rA rd Cơ cấu vốn tối ưu 25 Giá trị doanh nghiệp và cơ cấu vốn Theo M& M II: VL = EBIT (1- tc) / WACC = [ EBIT (1- tc) + rdDtc ] / WACC * Bổ sung chi phí khốn khó tài chính: VL = VU + PV(lá chắn thuế) – PV(chi phí khốn khó tài chính) Cơ cấu vốn tối ưu Giá trị DN Tỷ lệ nợ/vốn CSH VL M & M khi có thuế VL khi có thuế và chi phí khốn khó tài chính VU PV(lá chắn thuế) PV(chi phí khốn khó t/c) 26 Một số lý thuyết và thực nghiệm Cơ cấu vốn khi nợ vay tác động tới hành vi của đội ngũ quản lý doanh nghiệp Mẫu thuẫn trong quan hệ giữa chủ sở hữu, chủ nợ và người điều hành doanh nghiệp (Agency Costs). Thông tin bất cân xứng (Information Asymmetry). Lý thuyết trình tự ưu tiên khi huy động vốn (Pecking-order theory) Doanh nghiệp ưu tiên huy động vốn từ nguồn tự tích lũy trước. Nếu cần phải huy động vốn từ bên ngoài, doanh nghiệp chọn phát hành chứng khoán an toàn nhất, sau đó đến các chứng khoán rủi ro hơn. Nợ vay được chọn trước. Rồi đến chứng khoán lãi giữa nợ và vốn cổ phần, ví dụ như trái phiếu chuyển đổi. Sau cùng là vốn cổ phần. 27 Một số lý thuyết và thực nghiệm Rajan & Zingales (1995): DN lớn thường có tỷ lệ nợ cao hơn DN nhỏ DN có hệ số tài sản cố định trên tổng tài sản cao thường có tỷ lệ nợ cao DN có lợi nhuận thường có tỷ lệ nợ thấp hơn DN có hệ số Giá trị thị trường trên Giá trị sổ sách cao thường có tỷ lệ nợ thấp Harris, Raviv (1990), Stulz (1990): Giá cổ phiếu tăng khi có thông báo về phát hành trái phiếu hoặc mua lại cổ phiếu. Ngược lại, giá cổ phiếu giảm khi có thông báo phát hành cổ phiếu hoặc chuyển đổi nợ thành cổ phần. 28
File đính kèm:
bai_giang_phan_tich_tai_chinh_bai_17_co_cau_von.pdf